موضوعات اصلی مطالعات ترجمه متون
- کار ترجمه دیر زمانی است که تثبیت گردیده، اما رشته مطالعات ترجمه متون موضوعی تازه است.
- ترجمه پیش از این در محافل دانشگاهی صرفا فعالیتی زبان آموزی تلقی میشد.
- مطالعات ترجمه (معمولاً ادبی) از طریق ادبیات تطبیقی، «کارگاههای» ترجمه، و تحلیل تقابلی به وجود آمد.
- کتاب «نام و ماهیت مطالعات ترجمه» اثر جیمز. س. هولمز در واقع «بیانیه پایهگذار» رشتهای جدید تلقی میشود.
- گسترش سریع این رشته در زمان حاضر حائز اهمیت زیادی است.
مفهوم ترجمه
هدف اصلی کتاب مطالعات ترجمه آن است که مفاهیم اصلی و الگوهای مطالعات ترجمه را به خواننده معرفی نماید. به دلیل رشد سریعی که این رشته خاصه در دهة گذشته داشته، گزینش مطلب در این زمینه را برای کتاب حاضر (کتاب مطالعات ترجمه) بس دشوار کرده بود. نظر به فاصه زمانی و تداوم رویکرد موجود ترجیح دادیم عمدتاً بر ترجمه مکتوب (translation) تأکید کنیم تا ترجمه کلامی (مورد دوم در اصل به «ترجمه شفاهی» (interpreting / interpretation) مشهور است).
مطالعات ترجمه متون چیست؟
مطالعات ترجمه به عنوان یک رشتهی دانشگاهی
طی سدههای متمادی، ترجمههای مکتوب و شفاهی نقشی حیاتی در ارتباط میان انسانها ایفا کردهاند، خاصّه اینکه وسیلة دست یافتن به مطالعات ترجمه متون مهم برای اهداف مذهبی و دانش پژوهی بودهاند. با این همه، مطالعة ترجمه به مثابه موضوعی دانشگاهی در حقیقت از پنجاه سال پیش آغاز شد. هم اکنون در سرزمینهای انگلیسی زبانان، این رشته را عموماً با عنوان «مطالعات ترجمه متون» میشناسند که این مهم به همّت جیمز. س. هولمز دانشمند هلندی تبار آمریکایی به دست آمد. کتابهایی هم به همین نام (مطالعات ترجمه) نوشته شده و میشوند. هولمز در 1972 در یک مقالة تشریحی مهم که البته تا 1988 چاپ نشد (هولمز، 2000/ 19888) به توصیف این رشتة نوپا پرداخت که مربوط بود به «مجموعه مشکلاتی …
ادامه مطلب مطالعات ترجمه
تاریخچه ی مختصر مطالعات ترجمه متون
مطالعات ترجمه چه تاریخی دارد؟
آثار مربوط به موضوع ترجمه و مطالعات ترجمه متون به گذشتههای بسیار دور تاریخی باز میگردند. مثلا، سیسرو هوراس (در سدة اول پیش از میلاد) و سنت جروم (در سدة چهارم میلادی) به بحث راجع به کار ترجمه پرداختهاند، و چنان که در فصل دوم خواهیم دید، آثار آنان تا سدة بیستم تأثیر مهمی بر جای گذاشته بود. در مورد سنت جروم باید گفت که رویکرد وی در ترجمة یونانی هفتادگانی تورات (Septuagint Bible (= نخستین ترجمه تورات به زبان یونانی باستان به دست 70 یا 72 تن از علمای یهود- م.)) به زبان لاتینی، ترجمههای بعدی کتاب مقدس را تحت …
ادامه مطلب
نقشه ی هولمز – توری
نقشه هولمز توری چیست؟
مقالهای که در گسترش مطالعات ترجمه به عنوان رشتة مجزا تأثیری بسزا داشت (نقشه هولمز توری)، نگاشتهای بود متعلق به جیمز. س. هولمز با عنوان «نام و ماهیت مطالعات ترجمه» (هولمز، 2000/1998). گنتزلر در کتابش، «نظریههای ترجمه در عصر حاضر» (این کتاب با ترجمه اقای علی صلحجو توسط انتشارات هرمس به چاپ رسیده است. م.) (92: 1993) مقالة هولمز را «مقالهای که به عنوان متن بنیادین این رشته پذیرفته شده است»، توصیف مینماید.
تحولات مطالعات ترجمه از دهه 1970
تغییرات از دههی 1970 تا کنون
جریان تند تحولات ترجمه و مطالعات ترجمه از دهة 1970 با عرصههای گوناگون نقشة هولمز که مورد توجه همگان قرار گرفته، مواجه شده است. تحلیل تقابلی، در این میان، از راه بازمانده است. «علم» زبان مدار ترجمه با صلابت تمام در آلمان نظریههایی که بر انواع متن (رایس: فصل 5) و بر هدف متن (نظریه اسکوپوس (skopos) از رایس و ورمیر فصل 5) متمرکز بوده، افزایش یافتهاند، حال آن که تأثیر نظرات هالیدی بر تحلیل گفتمان و دستور نقشمند …
ادامه مطلب تحولات مطالعات ترجمه
هدف کتاب حاضر (مطالعات ترجمه)
راهنمای فصلهای کتاب
رشته مطالعات ترجمه رشتهای بس گسترده است که شمار در خور توجهی صاحبنظران و اهل فن در آن فعالیت میکنند. مترجمان زیادی از رشتههای قدیمیتر به این عرصه وارد شدهاند، این کتاب به عرصههای عمدة مطالعات ترجمه، این رشتة نوین و تثبیت شده میپردازد و به نظریههای ترجمه نظاممند و الگوهای ارزشی معاصر اشاره میکند. هدف کتاب آن است که مباحث اصلی مطالعات ترجمه را که قبلا پراکنده بودهاند، …
ادامه هدف کتاب مطالعات ترجمه
خلاصه و نکات بحث و تحقیق
جمع بندی و تمرین
طالعات ترجمه عرصه پژوهشی تازه (ماهیت مطالعات ترجمه)
مطالعات ترجمه، عرصة پژوهشی نسبتاً تازهای در دانشگاههاست که در سالهای اخیر به طرزی انفجاری گسترش یافته است. در حالی که ترجمه سابق براین به عنوان روش زبان آموزی یا بخشی از ادبیات تطبیقی و «کارگاههای» ترجمه و دورههای زبان شناسی تطبیقی مورد مطالعه قرار میگرفت، مطالعات ترجمه مرهون تلاشهای جیمز. س. هولمز است که مقالهاش، «نام و ماهیت مطالعات ترجمه»،
میتوانید به فهرست عناوین کتاب مطالعات ترجمه جرمی ماندی برگردید و بقیهی فصول کتاب را ببینید:
