رشته مطالعات ترجمه – هدف کتاب حاضر (مطالعات ترجمه)
و راهنمای فصلهای کتاب رشته مطالعات ترجمه:
رشته مطالعات ترجمه رشتهای بس گسترده است که شمار در خور توجهی صاحبنظران و اهل فن در آن فعالیت میکنند. مترجمان زیادی از رشتههای قدیمیتر به این عرصه وارد شدهاند، این کتاب به عرصههای عمدة مطالعات ترجمه، این رشتة نوین و تثبیت شده میپردازد و به نظریههای ترجمه نظاممند و الگوهای ارزشی معاصر اشاره میکند. هدف کتاب آن است که مباحث اصلی مطالعات ترجمه را که قبلا پراکنده بودهاند، یکجا گردآوری و صریحاً خلاصه نماید تا بدین ترتیب خوانندگان بتوانند این رشته و زمینه و ابزارهای لازم را بشناسند و خودشان در وادی ترجمه شروع به پژوهش کنند. هدف این کتاب همچنین آن است چارچوبی نظری در اختیار خوانندگان قرار دهد تا مترجمان حرفهای و مترجمان کارآموز از این طریق بتوانند تجارب عملی خاص خود را کسب کنند. کتاب به شرح زیر تنظیم شده است.
فصل دوم موضوعات اصلی و عمده
در فصل 2 برخی موضوعات اصلی و عمده را شرح داده که تا نیمه سدة بیستم به طور مکتوب به بحث راجع به ترجمه پرداختهاند.گرچه رشته مطالعات ترجمه هنوز به وجود نیامده بود. این گسترة وسیع دو هزار ساله که از سیسرو در سده اول پیش از میلاد آغاز میشود، به مبحث ترجمه «تحتاللفظی (literal) در برابر ترجمة آزاد (free)» توجه دارد و آن بحثی است نادقیق و دوری (circular) که نظریههایی را در پنجاه سال اخیر به وجود آورده است. فصل مذکور بعضی از آثار کلاسیک را که طی این سالها به مسئلة ترجمه پرداختهاند، شرح میدهد و معروفترین و در دسترسترین منابع را معرفی میکند.
فصل سوم تعادل و تأثیر معادل
فصل 3 دربارة مفاهیمی مانند معنی، تعادل و «تأثیر معادل» (equivalent) که از مباحث رشته مطالعات ترجمه میباشد؛ بحث میکند. نظریة ترجمه در دهة 1960 تحت تأثیر یوجین نایدا، توجه خود را به دریافت کنندةپیام معطوف نمود. این فصل شامل الگوی زایشی انتقال ترجمه متعلق به نایدا و مفاهیم او دربارة تعادل صوری و تعادل پویا میباشد. در اینجا مقولات تأثیرگذار مشابهی از نیومارک، شامل ترجمه معنایی و ترجمه ارتباطی، و همچنین مبحث تحلیل تعادل متعلق به کُلر، مورد بحث قرار گرفتهاند.
فصل چهارم کتاب مطالعات ترجمه
فصل 4 به شرح گستردة اقداماتی میپردازد که به منظور طبقهبندی تغییرات زبانی یا «دگرگونی» (shift) که در ترجمه اتفاق میافتد، ارائه شدهاند. الگوی اصلی بحث در اینجا، طبقهبندی کلاسیک وینه و داربلنه است، اما به الگوی زبانی کتفورد و رویکرد دگرگونی ترجمة ون لوون زوارت در دهة 1980 نیز اشاره شده است. اینها نیز از مباحث رشته مطالعات ترجمه هستند.
فصل پنجم کتاب مطالعات ترجمه
فصل 5 حاوی نظریة اسکوپوس و نوع متن متعلق به رایس و ورمیر در دهههای 1970 و 1980 و نیز حاوی رویکرد متن- زبانی نورد میباشد. در این فصل، ترجمه بر اساس مباحث نوع متن و نقش در فرهنگ زبان مقصد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و مفاهیم متداول تحلیل متن- از قبیل آرایش کلمات، ساختار اطلاعات و رشد مضمونی- مورد استفاده قرار میگیرند.
فصل ششم الگوی تحلیل سیاق سخن
فصل 6 که دقیقا با فصل 5 مرتبط است، الگوی تحلیل سیاق سخن (register) از هاوس و تحول رویکردهای گفتمان مدار متعلق به بیکر و هیتم و میسون در دهة1990 را مورد توجه قرار میدهد که انان از زبان شناسی هالیدی بهره میگیرند تا ترجمه را به مثابه وسیلة ارتباط درون بافت اجتماعی- فرهنگی مورد بررسی قرار دهند.
فصل هفتم و هشتم کتاب مطالعات ترجمه
فصل 7 به پیروی از اون زوهر، توری و مکتب «دخل و تصرف»، نظریههای نظامها و حوزة رشته مطالعات ترجمه «توصیفی» هدف مدار را بررسی میکند.
فصل 8 گونههای (variety) رویکردهای مطالعات فرهنگی را در مطالعات ترجمه مورد بحث و بررسی قرار میدهد. این مباحث با کارلوفِوِر در دهة 1980 و اوایل دهة 1990 آغاز میشود- که خود آن از ادبیات تطبیقی و مایهای از مکتب دخل و تصرف نشپت گرفته- و سپس به تحولات جدید در ترجمه و مطالعات جنسیت (در کانادا) و به نظریههای ترجمة پسامستعمراتی (در هندوستان، برزیل، و ایرلند) میپردازند. این فصل سپس بر مطالعه موردی ترجمهای از آسیا متمرکز میشود.
فصل نهم بررسی عنصر بیگانه در ترجمه
فصل 9 با تأسی به برمن و ونوتی به بررسی عنصر بیگانه (foreign element) در ترجمه و «ناپیدایی» (invisibility) مترجم میپردازد. این اندیشه بر آن است که ترجمه، خاصه در عالم انگلیسی زبان، کاری فرعی و کماهمیت تلقی میشود، و روش متداول ترجمه همانا «بومیسازی» (naturalizing) است. نقش ناشران و مترجمان ادبی نیز در این فصل شرح داده شده است.
فصل دهم گزیدهای از موضوعات فلسفی زبان
فصل 10 به بررسی گزیدهای از موضوعات فلسفی زبان و ترجمه در رشته مطالعات ترجمه میپردازد که شامل «جنبش تفسیری» (hermeneutic) استاینر، بحث کاربرد واژههای کهنه متعلق به پاوند، بحث زبان «سره» (pure) از والتر بنجامین، و جنبش ساخت شکنی (deconstruction) دریدا میباشد.
فصل یازدهم -رویکردی میان رشتهای
فصل 11 به بیان رویکردی میان رشتهای (interdisciplinary) در رشته مطالعات ترجمه میپردازد. فصل مذکور «رویکرد منسجم» (integrated) اسنل هورنبای را توصیف میکند و نظری به مطالعات اخیر دارد که تجزیه و تحلیل فرهنگی و زبانی را با هم ادغام نموده است. آیندة مطالعات ترجمه و نقش فناوریهای امروزی، مانند اینترنت (شبکة جهانی)، نیز در فصل 11 مورد بحث و بررسی قرار گرفتهاند
مطلب بعدی – فصل دوم : نظریه ترجمه پیش از سده بیستم
میتوانید به بخش اول کتاب برگردید و قسمتهای مختلف آن را ببینید و دوباره انتخاب کنید:
میتوانید به فهرست عناوین کتاب مطالعات ترجمه جرمی ماندی برگردید و بقیهی فصول کتاب را ببینید:
