به سوی نظریه ترجمه در عصر حاضر:
طبقهبندی جورج استاینر
جورج استاینر در طبقهبندی مفصل و خاصی از تاریخ کهن نظریه ترجمه، چهارده نویسنده را فهرستبندی میکند که «تقریباً همة آنان مطلبی اساسی یا تازه در مورد ترجمه ابراز کردهاند» (استاینر، 283: 1998)، فهرست یاد شده شامل افرادی است نظیر سنت جروم لوتر، دریدن، اشلایر ماخر، و نیز تا سدة بیستم ادامه مییابد و کسانی مانند ازراپاوند، و والتر بنجامین را ذکر میکند (نظریه ترجمه در عصر حاضر). استاینر در واقع آراء نظری مختلف در این دوره را به صورت «بسیار مختصر» شرح میدهد:
معرفت شناسی و نظریه ترجمه
«ما شاهد بودهایم که چه میزان از نظریه ترجمه- اگر چنین نظریهای وجود داشته باشد که از انواع آرمانی متمایز گردد- به نحو خسته کنندهای بر محور گزینههای تعریف نشده مانند «حرف» یا «روح» و «لغت» یا «معنی» میچرخند. فرض بر این است که این دوگانگی دارای معنی تحلیل پذیری باشد. این مسئله اساسی علاقة شدید معرفت شناسی (epistemology) و ترفند بازی است.
(استاینر، 290:1998)
ملاکهای قضاوت تجویزی معضل ترجمه
سایر نظریه پردازان معاصر اتفاق نظر دارند که معضل اصلی آثار ترجمهای در دورة مذکور آن بود که ملاکهای قضاوتها بسیار تجویزی بودند (ویلس، 128: 1996) نظریه ترجمه در نیمة دوم سدة بیستم در واکنش به چنین تناقضهایی، تلاش زیادی کرد تا مفاهیم «تحتاللفظی» و «آزاد» با ضوابط عملی دوباره تعریف و تعیین شوند، و «معنی» با ملاکی علمی توصیف گردد و طبقهبندیهای نظاممند پدیدة ترجمه تدوین شوند که باعث میشود به سوی نظریه ترجمه در عصر حاضر حرکت کنیم. این رویکردها، هستة فصول بعدی کتاب حاضر را تشکیل میدهند.
مطالعات موردی در مورد حرکت به سوی نظریه ترجمه در عصر حاضر:
مطالعات موردی زیر نگاهی گذرا به دو عرصه دارد که در آنها کاربرد واژگان مبحث «تحتاللفظی در برابر آزاد» در آثار ترجمهای معاصر تداوم دارد. مطالعة موردی شمارة 1 در واقع دو نمونه از ضوابط ارزیابی ترجمهها را مورد تحقیق و بررسی قرار میدهد.
مطالعه موردی شمارة 2 نگاهی دارد به مقدمة مترجمان امروزی که در ترجمهّای انگلیسی کتاب «در جستجوی زمان از دست رفته» اثر مارسل پروست (از 1981 تا 1992) وجود دارند.
در هر دو مورد، هدف آن است که معلوم شود تا چه حد آراء و واژگان نظریة قدیمی بر آثار ترجمهای بعدی تأثیر داشتهاند. و چگونه به نظریه ترجمه در عصر حاضر رسیدیم.
مطالعه موردی یک
مطالعة موردی 1: ملاکهای ارزیابی در ترجمه
عرصة ملاکهای ارزیابی جایی است که در آن، نویسندهای کارآزمودهتر (یعنی تصحیح کنندة اوراق امتحانی ترجمه یا مصحح یک ترجمه حرفهای) خوانندهای کم تجربه (که معمولا داوطلبان آزمون ترجمه یا مترجمان حرفهای تازه کار هستند) را مخاطب قرار میدهد.
جالب اینجاست که میتوان دید چه مقدار واژگان مورد استفاده در حقیقت واژگان نسبتاً نامفهوم نظریة ترجمة کهن هستند.
مطالعه موردی 2:
مقدمه مترجم:
مقدمههای مترجمان منبع اطلاعاتی جامعی در رویکرد ترجمه به شمار میآیند که در سدههای گذشته پذیرفته شده بودند. با وجود این، مقدمههای مذکور در کتب منتشر شده بسیار نادر و کمیاب است و هم اکنون گاهی منوط به چاپ بعدی هستند تا ترجمه جدی از آن اثر اصیل صورت گیرد.
میتوانید به فصل دوم کتاب مقدمات ترجمه برگردید و بقیه قسمتهای این فصل را ببینید و مطالعه کنید:
کتاب مطالعات ترجمه – جرمی ماندی
میتوانید به فهرست اصلی کتاب برگردید و بقیه ی فصول کتاب را ببینید و در صورت تمایل آن را مطالعه کنید:
کتاب مطالعات ترجمه – جرمی ماندی