انواع ترجمه کدامها هستند؟
فرایند جایگزینی متن اصلی در ترجمه
ترجمه همانا فرایند جایگزینی متن اصلی، که به آن متن مبدأ (source text) میگویند. با متنی جایگزین است که تحت عنوان متن مقصد (target text) نامیده میشود.
ترجمه بینازبانی
این فرآیند معمولاً یک ترجمۀ بینازبانی (interlingual translation (در طبقهبندیای که یاکوبسون (1959/ 1996) از ترجمه به دست میدهد، این گونه ترجمه همان ترجمه به معنای اخص است و آن را «تفسیر نشانههای کلامی با استفاده از زبانی دیگر» تعریف میکند. م.) است، چون پیام موجود در متن زبان مبدأ عنوان متن مقصد در زبانی دیگر ترجمه میشود، و در این مفهوم است که اصطلاح ترجمه در این کتاب تا به حال مطرح شده است.
ترجمه درون زبانی
ولی برخی اوقات، اصطلاح ترجمه را میتوان برای عطف به ترجمۀ درون زبانی (interlingual translation (در طبقهبندیای که یاکوبسون (1959/ 1996) این گونه ترجمه «تغییر نشانههای کلامی با استفاده از سایر نشانههای همان زبان کلامی» تعریف میشود.
عبارتبندی مجدد پیام در ترجمه
به عبارت دیگر، این گونه ترجمه برای عبارتبندی مجدد پیام در همان زبان اولیۀ آن به کار میرود. م.) نیز به کار برد، یعنی فرآیندی که در آن یک متن در گونهای از یک زبان به گونۀ دیگری در همان زبان بازنویسی میشود. این میتواند همان موردی باشد که پیامی در یک متن، برای مثال انگلیسی باستان، به متن انگلیسی جدید بازنویسی میگردد، یا متنی از یک گویش یا سبک خاص، به گویش یا سبک دیگری از همان زبان، ترجمه میشود.
ترجمه بینانشانهای
همچنین میتوان از اصطلاح «ترجمه» در جایگزینیای که به زبان دیگر صورت نمیگیرد بلکه جایگزینی با وسیلۀ بیان دیگری، به عبارت دیگر یک نظام نشانهشناختی متفاوت، صورت میگیرد نیز استفاده کرد. در این مفهوم میتوان گفت که برای مثال شعر به تصویر یا رقص «ترجمه» شده است؛ چنین تغییر شکلهایی نمونههایی از ترجمۀ بینانشانهای (interlingual translation (در طبقهبندیای که یاکوبسون (1959/ 1996) همان «تفسیر نشانههای کلامی با استفاده از نشانههای نظامهای نشانهای غیرکلامی» است. تفسیر مجدد هنر کلامی با استفاده از «موسیقی، سینما، نقاشی یا رقص» نمونههایی از این نوع فرایند هستند. م.) هستند.
چیزی که بین تمامی این سه فرایند مشترک است، این است که در هر سۀ آنها جایزگینی بیان یک پیام یا واحد محتوایی معنادار با دیگری به شکل متفاوت وجود دارد.
معانی دیگر اصطلاح ترجمه
همچنین اصطلاح «ترجمه» را بعضی اوقات برای توصیف برخی فعالیتهای زانی، از قبیل خلاصه کردن، یا تفسیر به کار میبرند. اگرچه چنین فعالیتهایی از آن لحاظ شبیه به ترجمه هستند که جایگزینی با پیام از قبل موجود در آنها صورت میگیرد، ولی از این لحاظ با ترجمه تفاوت دارند که برای خلق مجدد متن اصلی در مقام یک کلِ مستقل طراحی نشدهاند، بلکه هدف، کاستن آن متن اصلی به بخشهای اصلی (کوچکتر) یا سازگار کردن آن برای گروههای از افراد با نیازها و انتظارات متفاوت است. ما در این کتاب توجه خود را معطوف به ان ترجمهای میکنیم که به طور عام مدنظر است، یعنی همان فرایند جایگزینی بینازبانی یک متن با متن دیگر.
میتوانید به بخش اول و قسمت ترجمه چیست برگردید و بخشهای مختلف این قسمت را ببینید
می توانید به فهرست کتاب برگردید و فهرست کتاب را ببینید:
