سمبولیسم در ادبیات چیست و چطور از آن در نوشتار استفاده کنیم؟

سمبولیسم در ادبیات و یا نمادگرایی (SIM-buh-liz-uhm) به این معناست که یک شی، شخص یا مکان، ایده‌ای انتزاعی را فراتر از معنای تحت‌اللفظی آن نشان دهد. “چدویک” نویسنده کتاب سمبولیسم می‌گوید: سمبولیسم را می‌توان هنر بیان افکار و عواطف نه از طریق شرح مستقیم بلکه از طریق اشاره به چگونگی آن‌ها و استفاده از نمادهایی برای ایجاد آن عواطف و افکار در ذهن خواننده دانست.

نمادگرایی به عنوان یک جنبش هنری در شعر فرانسوی در قرن نوزدهم برای مبارزه با رئالیسم به نفع رمانتیسم آغاز شد. آغازگر این نهضت “شارل بودلر” است که در سال 1875 کتاب “گل‌های شر” را منتشر کرد.

نمونه هایی از سمبولیسم

سمبولیسم فراتر از ادبیات جریان دارد و می‌توان آن را در زندگی روزمره نیز یافت. برخی از رنگ‌ها، حیوانات و اشیاء به عنوان نمادهای مفهومی شناخته می‌شوند که در ادامه مثال‌هایی آورده می‌شود.

رنگ‌ها:

بیشتر رنگ‌ها با یک احساس یا معنی در ارتباطند. سفید نماد پاکی، قرمز عشق، سبز حسادت و زرد شادی و دوستی است. قرمز همچنین به عنوان نماد توقف نیز شناخته می‌شود که در علائم ایست و چراغ‌های راهنمایی مشهود است. وقتی قرمز و سبز در کنار هم قرار می‌گیرند، مثلاً در روتر Wi-Fi، قرمز به معنای اشتباه است و سبز به این معنا که همه چیز به درستی کار می‌کند.

حیوانات: 

یک حیوان می‌تواند بر اساس ویژگی‌هایش به عنوان یک نماد شناخته شود. شیرها به دلیل رتبه‌شان در قلمرو حیوانات نماد شجاعت و شکوه هستند و گربه‌های سیاه به دلیل ارتباط با هالووین نماد بدشانسی یا ترسناکی هستند.

اشیاء:

اشیاء روزمره هم میتوانند نشان‌دهنده نمادهای بی‌‎شماری باشند. برای مثال بادکنک نمادی از جشن و گل رز نمایانگر عشق است.

معرفی سه نوع از سمبولیسم در ادبیات

در حالی که موضوع ادبیات در زمانهای مختلف متفاوت بوده است، تعریف سمبولیسم یک تعریف ثابت است. نمادگرایی با مفهوم یک کلمه یا شی که چیزی فراتر از معنای تحت اللفظی است؛ شناخته می‌شود. در طول تاریخ، انواع خاصی از سمبولیسم مورد توجه نویسندگان، شاعران، نمایشنامه نویسان و غزل‌سرایان بوده است: سمبولیسم مذهبی، رمانتیک و عاطفی.

سمبولیسم مذهبی

شاید پیوسته‌ترین شکل «قابل‌ قبول» سمبولیسم در ادبیات طی دوران مختلف باشد. زیرا معمولاً توسط مقامات مذهبی در بسیاری از دوران‌ها بر جامعه تسلط داشته‌اند؛ تایید شده است.

نمادگرایی مذهبی به نخستین تمدن‌های بشری باز می‌گردد، اما برجسته‌ترین نمادهای مذهبی ادبی را می‌توان در کتاب “بهشت گمشده” اثر جان میلتون (بازگویی آفرینش) و همچنین کتاب “برادران کارامازوف” اثر فئودور داستایفسکی (از جمله نمادهای ظریف آن، بازنمایی فیزیکی روح القدس) یافت.

سمبولیسم رمانتیک

شاید پس از نمادگرایی مذهبی، نمادگرایی رمانتیک باشد که بخش‌های وسیعی از ادبیات جهان را فراگرفته است.

رمانتیسم بر احساسات، بیش از واقعیت تأکید داشت. این جنبش پس از تولد به عنوان یک جنبش هنری، به یک جنبش عمومی در ادبیات تبدیل شد.

شعر (از غزلیات شکسپیر گرفته تا مصراع های مدرنیستی ادنا سنت وینسنت میلی)، رسانه‌ای ویژه برای سمبولیسم رمانتیک بوده است.

سمبولیسم عاطفی

بسیاری از نویسندگان و شاعران از نمادهای فیزیکی برای توصیف احساسات متافیزیکی استفاده می کنند. نمادنویسان فرانسوی زبان مانند استفان مالارمه و پل ورلن برای این شکل از نمادگرایی مورد توجه قرار می گیرند، همانطور که نویسندگان انگلیسی زبان مانند ویلیام باتلر ییتس و سیموس هینی نیز مورد توجه هستند.

5 روش برای استفاده از سمبولیسم در ادبیات و نوشته

نمادها می‌توانند به کلمات معانی دوگانه، چه تحت اللفظی و چه مجازی بدهند. سمبولیسم همچنین می‌تواند نوعی زبان مخفی بین نویسنده و خواننده باشد. به طور خاص، نمادگرایی را می‌توان برای موارد زیر استفاده کرد:

اضافه کردن احساس

نمادها طنین احساسی را به داستان اضافه می کنند، که می تواند تأثیری ماندگار در خواننده ایجاد کند. به عنوان مثال، در مکبث اثر ویلیام شکسپیر، لیدی مکبث گناهکار توسط لکه‌ای از خون روی دستانش شکنجه می‌شود که پس از کشتن پادشاه دانکن، پاک نمی‌شود.

اضافه کردن تصاویر

نمادها، یک عنصر بصری به مضامین پیچیده اضافه می‌کنند. اتصال تم ها رنگ سبزی که در سرتاسر فیلم “گتسبی بزرگ” اثر اسکات فیتزجرالد به کار رفته است نشانگر پول و مادی گرایی است که زندگی در ساحل شمالی لانگ آیلند را تعریف می‌کند.

تعریف شخصیت‌ها

نمادها می‌توانند ویژگی‌های شخصیت را بیان کنند. برای مثال، مجموعه کتاب‌های هری پاتر، زخم صاعقه‌ای شکل هری، نمادی از تلاش لرد ولدمورت به جان او و عشقی است که او را نجات داد.

پنهان کردن معانی تیره

در نامه اسکارلت نوشته ناتانیل هاثورن، دختر به ظاهر وحشی پرل هستر نماد گناهی است که منجر به لقاح او شد. رفتار دشوار او نشان دهنده راز در قلب وجود او است – اینکه پدرش کشیش برجسته آرتور دیمزدیل است. تنها زمانی که پدری دیمزدیل فاش شود، پرل به یک نماد مثبت تبدیل می‌شود: روح رهایی بخش جهان طبیعی.

چرا نویسندگان از سمبولیسم در ادبیات استفاده می کنند؟

به چند دلیل سمبولیسم در ادبیات مفید است. ساده کردن یک موضوع یا ایده پیچیده با دادن ویژگی‌هایی که برای خواننده قابل درک باشد. همچنین می‌تواند با ارائه مثالی تحت‌اللفظی از چیزی غیر تحت‌اللفظی، معنای روشن‌تری به وجود آورد.

دلیل دیگر خلاقیت محض است. نویسنده اطلاعات را به طور ضمنی منتقل می‌کند تا نوشته شاعرانه تر به نظر برسد. به جای آنکه رویه ظاهری موضوع را بیان کند موضوع را به صورت سمبولیسم می‌آورد تا خواننده خودش معنا را استنتاج کرده و اینگونه خواندن متن را برای خواننده لذت‌بخش می‌کند.

سمبولیسم و اصطلاحات مرتبط

ادموند ویلسون در مقاله‌ای در باب سمبولیسم می‌نویسد: سمبل در سمبولیسم با سمبل در مفهوم متعارف متفاوت است. اینکه صلیب سمبل مسیحیت است یا چند ستاره و نوار سمبل آمریکا هستند درواقع سمبل به معنای متعارف هستند.

سمبل در مکتب سمبولیسم و سمبولیسم در ادبیات را خود شاعر و نویسنده وضع می‌کند تا ایده خاصی را که در ذهنش است را بیان کند.

در ادامه قرار است اصطلاحات مرتبط با سمبولیسم را موشکافی کنیم.

سمبولیسم در مقابل تمثیل

تمثیل داستانی است که از شخصیت‌ها برای پنهان کردن یک پیام اخلاقی یا سیاسی با استفاده از نمادگرایی استفاده می‌کند. با این حال، هر داستان سمبولیستی، تمثیلی نیست. برای مثال، مرغ مقلد در «کشتن مرغ مقلد» نماد معصومیت است، اما شخصیت‌ها ایده‌های انتزاعی را نشان نمی‌دهند، بنابراین رمان یک تمثیل نیست. کتابی مانند «مزرعه حیوانات» تمثیلی است که اشاره‌ای به انقلاب روسیه دارد.

سمبولیسم در ادبیات در مقابل استعاره

در حالی که هر دو شامل چیزی است که چیز دیگری را نشان می دهد، تفاوت اصلی بین استعاره و سمبل این است که اولی به صراحت دو چیز را با گفتن اینکه یکی دیگری است مقایسه می‌کند.

در کتاب مقدس، عیسی می‌گوید که او تاک است، و خدا باغبان است که شاخه‌های او را هرس می‌کند. این استعاره‌ای از عشق و مربیگری خداوند است. اما در سمبولیسم به طور صریح مقایسه‌ای ندارد. در عوض، یک چیز به جای چیز دیگری قرار می‌گیرد.

سمبولیسم در ادبیات در مقابل موتیف

موتیف موضوع داستان را از طریق تکرار یک تصویر، ایده یا عمل پشتیبانی می‌کند. موتیف می‌تواند نمادین باشد. سمبل‌ها معمولاً یک بار ذکر می‌شوند، در حالی که موتیف چندین بار در یک اثر مکتوب ظاهر می‌شود.

سردمداران سمبولیسم در فرانسه و دیگر کشورها

سمبولیسم از فرانسه آغاز شد و از پیشوایان آن می‌توان از: پل ورلن، آرتور رمبو، استفان مالارمه موریس مترلینگ و بودلر؛ نام برد.

در فرانسه قرن بیستم هم با آندره ژید و پل والری سمبولیسم ادامه یافت.

نهضت سمبولیسم فرانسه بود که بر شاعران دیگر کشورها نیز تاثیر گذاشت.

انگلستان: ویلیام باتلر ییتز، تی.اس.الیوت / امریکا: عزرا پاوند، دایلن توماس، ای.ای.کمینز، والاس استیونسن / آلمان: راینر ماریا ریلکه / روسیه: الکساندر بلوک / اسپانیا: اونامونو، خیمه نز