هم‌آیند و سیاق سخن

الگوهای هم‌آیندی در رابطه با نظام زبان به‌عنوان یک کل، همیشه متعارف/ غیرمتعارف نیستند. احتمالاً توجه کرده‌اید که همه مثال‌های ارائه‌شده تابه‌حال، از متداول‌ترین و روزمره‌ترین کلمات هم‌آیندی بودند که کم‌وبیش برای همه ما (بدون در نظر گرفتن شغل، علایق و سرگرمی) آشنا بوده‌اند. 

ولی برخی از کلمات هم‌آیند ممکن است در زبان روزمره غیرمتعارف به نظر برسند، ولی در سیاق‌های dull highlights و vigorous depressions ممکن است در زبان انگلیسی روزمره عجیب به نظر برسند، ولی این‌ها ترکیب‌های متداولی به ترتیب در زمینه‌های عکاسی و هواشناسی هستند. در آمار، ترکیب‌هایی مانند biased error و tolerable error رایج و مقبول هستند. 

خواننده‌ای که با سیاق آمار آشنا نباشد، ممکن است به‌اشتباه تصور نمایند که این هم‌آیند‌ها، ترکیب‌هایی نشان‌دار هستند. بااین‌وجود، نشان‌داری هم‌آیندی یک کمیت مطلق نیست؛ به‌عبارت‌دیگر همیشه بستگی به این موضوع دارد که در یک سیاق سخن خاص، هنجار کدام است.

کلمات هم‌آیند خاص یک سیاق سخن، صرفاً مجموعه‌ای از کلمات و اصطلاحاتی نیستند که در یک‌رشته خاص وجود دارند. این کلمات هم‌آیند ورای فهرست کلمات و اصطلاحاتی نیستند که در یک‌رشته خاص وجود دارند.

 این کلمات هم‌آیند ورای فهرست کلمات و اصطلاحاتی هستند که در فرهنگ‌های لغت تخصصی معمولاً می‌توان یافت. برای مثال، کافی نیست که بدانیم کلمه data در زبان رایانه، بخشی از کلمات مرکبی مانند data processing و data bank را تشکیل می‌دهد و با معادل‌های قاموسی چنین اصطلاحاتی در زبان مقصد آشنا شویم. برای ترجمه یک متن مربوط به رایانه، مترجم علاوه بر مسائل معمول، همچنین باید بداند که در متون انگلیسی که راجع به کامپیوتر هستند، data می‌تواند با کلماتی مثل  retrieved, manipulated, processed, extracted, handle به کار رود، ولی به‌طور متعارف با کلمات arranged, treated, shifted یا tackled استفاده نمی‌شود.

 مترجمی که متون مربوط به رایانه را ترجمه می‌کند همچنین باید با روشی که از طریق آن معادل data در متون زبان مقصد به کار می‌رود، آگاه باشد.

 این نکته بدان معنی است که مترجم باید با مجموعه هم‌آیند‌هایی که با معادل data در زبان مقصد سازگار هستند، آشنا باشد. متکلم بومی یک‌زبان بودن، خودبه‌خود به این معنی نیست که مترجم بتواند قابلیت قبول یا متعارف بودن کلمات هم‌آیند را که خاص یک سیاق سخن هستند، ارزیابی نماید. یکی از عمده‌ترین دلایلی که دوره‌های زبان تخصصی و فنی بخش مهمی از برنامه درسی تربیت مترجمی را تشکیل می‌دهند، همین موضوع است.