پیش گفتار مترجم
کتابی که در پیش رو دارید برگردان فارسی ویراست دوم کتاب In Other Words نوشت مونا بیکر است که در سال 2012 تجدید چاپ شد. این کتاب درواقع کتاب درسی اصلی برای دانشجویان رشته مترجمی زبان محسوب میشود.
کتاب شامل راهنماییها و اطلاعات نظری و عملی در مطالعات ترجمه بوده و مأخذی مهم برای تربیت مترجمان حرفهای است.
درواقع این کتاب پایهای برای آگاهی یافتن راهنمایی نسبت به تصمیمات کلیدی متعددی است که دانشجویان مترجمی باید اتخاذ کنند. هر فصل با توضیح مفاهیم اصلی شروع میشود و منشأ بالقوه مشکلات موجود در سر راه ترجمه را که مرتبط با آن مفاهیم است، مشخص میسازد و استراتژیهای گوناگونی را برای حلوفصل این مشکلات ارائه میدهد.
در ضمن مثالهای معتبری از ترجمههای صورت گرفته از زبانهای مختلف مورد بررسی قرار میگیرد و در انتهای هر فصل نیز بخش «کتابهای پیشنهادی برای مطالعه بیشتر»، عرضه شده است. نکته مهم این است که ویراست دوم کتاب، به کلی مورد تجدیدنظر و بازنگری قرار گرفته شده تا بازتابی از پیشرفتها در این رشته را منعکس سازد و همچنین موارد جدیدی آورده شده است،
از قبیل: (1) افزودن یک فصل که به مسائل اخلاقی و ایدئولوژیک در ترجمه میپردازد، (2) افزودن مثالها و تمرینات از انواع مختلف ژانرهای ترجمه، از جمله ترجمه سمعی- بصری، ترجمه علمی، ترجمه شفاهی، ترجمه وب سایت، ترجمه خبری و غیره، (3) تمرینات جدیدی که برای کار بر روی پایاننامههای فوقلیسانس نوشته شدهاند، (4) بخشهای «منابع»، «کتابهای پیشنهادی برای مطالعه بیشتر»، که به روز شدهاند و (5) یک وبسایت که در آن مثالها و تکالیف بیشتری عرضه گردیده است.
لازم به ذکر است که مونا بیکر استاد رشته «مطالعه ترجمه»، در دانشگاه منچستر انگلستان است. او پایهگذار و همچنین ویراستار ارشد «انتشارات جروم» است که تخصص این انتشاراتی چاپ کتابهای مربوط به «مطالعات ترجمه» میباشد. او همچنین نایبرئیس «انجمن بینالمللی مطالعات ترجمه و مطالعات بین فرهنگها» است.
به نظر میرسد ترجمه این کتاب بتواند به دانشجویان ایرانی که رشته آنان مترجمی زبان است (چه در مقطع لیسانس و چه در مقطع فوقلیسانس) کمک کند تا درک بهتری از رشته خودشان داشته باشند. در اینجا لازم میدانم که از آقای نبی پور و آقای محمد جواب صبائی تشکر نمایم که بدون آنها این اثر به مرحله چاپ و نشر نمیرسد.
در پایان باید خاطرنشان کرد که در ترجمه کتاب حداکثر سعی به عمل آمد تا هم امانت و هم روانی متن مدنظر باشد. یا این وجود، به لحاظ این که «کاستی از ویژگیهای انسانی و آثار انسانی است و آراستگی و پیراستگی، ویژه سرشت پاک یزدانی» پس این اثر نیز بدون کاستی نخواهد بود. از این رو، امیدوارم که پژوهشگران و اساتید رشته ترجمه و رشتههای وابسته بر مترجم منت گذاشته و کاستیهای احتمالی را با پست الکترونیکی زیر یادآور شوند تا در چاپهای بعدی، تصحیحات اعمال شود.
علی بهرامی
bahrami_al2006@yahoo.com
آیا واقعاً میدانیم چگونه ترجمه میکنیم یا چه چیزی را ترجمه میکنیم؟… «ایدههای محض» را بهعنوان وسیلهای برای عبور کردن از یک زبان به زبان دیگر، باید قبول کرد؟… مترجمین میدانند که آنها از زبانی به زبان دیگر عبور میکنند ولی نمیدانند از طریق کدام پل. آنان غالباً از پل متفاوتی دوباره عبور میکنند تا دوباره کار خود را چک کنند، بعضی اوقات آنها از روی حفاظ پل به برزخ میافتند.
(فیرث 197: 1957)
ترجمه، نقطب تماس بین افراد است، و چون به ندرت پیش میآید که دو شخص دسترسی کاملاً یکسانی به قدرت داشته باشند پس مترجم در مقام میانجی در وضعیت برتری قرار دارد تا تفاوتهای بین فرهنگها را مشخص سازد، بیعدالتیها را نشان دهد، یا به تنوع موجود در دنیا کمک کند.
ژیل و گوزمان (126: 2010)
