ازرا پاوند و انرژی زبان

ازرا پاوند و انرژی زبان

استاینر به پاوند و بنجامین اشاره می‌کند که به دوران «تعریف و نظریه فلسفی- شعری» تعلق دارند و در تکوین نظریه‌های ارتباط زبان‌ها سهمی مهم داشته‌اند. ازرا پاوند، شاعر مدرنیست آمریکایی در سده بیستم، سهم خود را از طریق کار ترجمه و نقد آن ارائه نمود.

ازرا پاوند

اگرچه توجه پاوند طی سالیان طولانی فعالیتش ممکن است تغییر کرده باشد، او همواره به صورت تجربی کار می‌کرد و به کیفیت‌های عاطفی زبان نظر داشت و بر آن بود به زبان نه با مفهوم، بلکه با فصاحت کلمه و ضرب آهنگ و صدا و صورت، انرژی بدهد.

رویکرد تصویر‌گرایانه ازرا پاوند

نمونه بارز رویکرد تصویرگرایانه (imagist) ازرا پاوند، «خواندن» حروف معنانگار (ideogram) چینی است که با برخورداری از شکل خلاق نشانه زبانی، انرژی واقعه یا چیز توصیف شده را تصرف می‌نماید.

تمامی اثر پاوند به میزان زیادی تحت تأثیر مطالعه‌اش از آثار گذشته قرار داشت که عبارت بودند از اشعار یونانی و لاتینی،‌ آنگلوساکسونی و ایتالیایی.

او در ترجمه‌هایش بر آن بود تا با آزمودن سبکی کهنه‌نما (archaicizing) (و نه لزوما واضح) که ونوتی به راهبرد آشنایی زدایی خویش مرتبط می سازد، از قید و بند انعطاف‌ناپذیر سنت انگلیسی ویکتوریایی/ ادواردی بگریزد.

استاینر به ترجمه وفادار و دقیق پاوند از متن آنلگوساکسونی دریانورد توجه می‌کند که پاوند در آن، وزن (meter) اصلی و ترجمه‌های قرضی لغات متن مبداء نظیر: bitre breostceare/ bitter corna caldast/ corn of the coldest و breast- cares را تقلید کرده است.

سبک و سیاق خودنوشته

خودنوشته پوند در باب ترجمه گاه در حالت غیر رسمیش بر اساس اندیشه فردی قرار دارد که این مسئله نقطه مقابل کهنه نمایی ترجمه‌هایش می‌باشد.

در مقاله روابط گوئیدو (2000/ 1929) مربوط به ترجمه پاوند از کتاب گوئیدو کاوالکانتی، شاعر ایتالیایی سده سیزده میلادی که سبک جدید دلنشین (dolce stil nuovo) را نوشت، پاوند احتمال ترجمه به سبک ویکتوریایی یا حتی ترجمه به سبک انگلیسی سدخ سیزده را مردود می‌داند:

«انگلیسی‌های اصیل که در آن ایام ملبس به نیم شلوار و منقوش به وسمه بودند، با زبانی ور ور می‌کردند که ما بسی دشوارتر از زبان و لهجه جنوبی دودمان پلنتجنت (experimentalism) می‌توانیم یا زبان موسیقی بر آن مسلط شویم.»(پاوند، 32: 2000/ 1929)

سبک ترجمه ازرا پاوند

در عوض، ازرا پاوند از راه حلی خلاقانه جانبداری می‌کند و از آنچه «انگلیسی پیش از دوران الیزابت» می‌نامد، بهره می‌گیرد که دلیلش «فصاحت کلمه و صراحتی» است که در آشکار ساختن تفاوت متن ایتالیایی وجود دارد. زبان و املای آن دوران (making, clearnesse و غیره) که اکنون دیگر منسوخ شده است، ناگزیر بر ترجمه خود پاوند به همان سبک، سایه می‌افکند.

او خود به راهبرد مذکور اعتراض می‌کند، یعنی این که یک شعر مهم ممکن است با این روش ترجمه صرفا قدیمی و زیبا ترجمه شود، و باز این که زبان ایتالیایی سده سیزده در نظر خواننده امروزی حس کهنگی بسیار کمتری نسبت به انگلیسی سده چهارده یا پانزده القا می‌کند،‌و سرانجام این که معلوم نیست آیا این راه حل امین‌تر از تلاش‌های قدیمی‌تر او هست یا نه.

آزمایش گرایی (نام سلسله‌ای از پادشاهان انگلیس در سده‌های دوازده تا چهارده میلادی- م) پاوند و چالش طلبی اصول شعری زمان او همواره الهام بخش بسیاری مترجمان و نظریه پردازان بعدی بود که اندیشه‌هایش را از کار آن‌ها استنباط می‌کرد.

پس ازرا پاوند استفاده از ترجمه را به مثابه «وسیله‌ای در منازعات فرهنگی» توصیف می‌کند (گنتزلر، 28: 1993) و آشنایی زدایی و کهنه نمایی آگاهانه‌اش در ترجمه به منزوی شدن او می‌انجامد (ونوتی، فصل 5: 1995).

نگرش پاوند به ترجمه به عنوان انتقاد و شکل «خلاقانه» ترجمة خودِ او نیز شاعران بریزیلی نظیر هارولد و دوکمپوس را به شدت تحت تأثیر قرارداد که نقش هارولدو در جنبش آدمخواری برزیلی در فصل 8 در بخش پسااستعمارگران (بخش 8.3) شرح داده شده است.

شرح ویه ئیرا از ازرا پوند

الس ویه ئیرا، نظریه پرداز معاصر برزیلی در ترجمه، ارتباط میان پاوند و آراء دوکمپوس را شرح می‌دهد:

«ترجمه متون خلاق، چنان که دوکمپوس استدلال می‌کند، همیشه بازآفرینی است و این مسئله مخالف ترجمه تحت‌اللفظی، اما همواره دو سویه می‌باشد، در این کار نه فقط معنی بلکه تمام وجوه ملموس خودِ نشانه (از قبیل خواص صدا، انگاره‌های بصری، و همه وجوهی که تصویرگری نشانه زیبایی شناختی را می‌سازند) نیز ترجمه می‌شود…

پاوند ترجمه را گونه‌ای انتقاد تلقی می‌کند تا جایی که ترجمه می‌کوشد به لحاظ نظری از آفرینندگی پیشی بگیرد، انتخاب کند، موارد تکراری را حذف و دانش را به نحوی سازماندهی نماید که نسل بعدی فقط بخش همیشه زنده را پیدا کند. بدین ترتیب، عبارت معروف پاوند «نوسازی کنید»، را دوکمپوس به مثابه احیاء گذشته از طریق ترجمه، بازنویسی کرد.»

(ویه ئیرا، 105: 1999)

احیاء یاد شده نزد صاحبنظران ترجمه در برزیل بایستی در کسب انرژی‌های حیاتی متن مبداء و شکل‌گیری دوباره این انرژی‌ها در یک متن مصد پرورده، تشخیص داده شود.

بنابراین، پاوند در قالب‌های زیادی به «دوباره متولد شدن» یا «تکوین دوباره» ادامه می‌دهد.

بیشتر بخوانید: والتر بنجامین و وظیفه ترجمه

جدیدترین ها

مطالب مرتبط