خلاصه فصل آموزش ترجمه

نقش ترجمه در رویکردهای مختلف زبان‌آموزی

نقش ترجمه در رویکردهای مختلف یادگیری زبان، در چند سدة اخیر به طرز قابل توجهی تغییر یافته است- از (سوء) استفادة مسلّم در روش دستور- ترجمه تا ممنوعیت (نسبتاً) کامل در روش‌های مستقیم و گوشی- زبانی، پیامد آن، شک جهانی در مورد مفید بودن ترجمه در جریان محافل پژوهش یادگیری زبان دوم بود. در این صل استدلال‌هایی در راستای بازنگری این فرض که هیچ جایی برای زبان اول زبان‌آموز در یادگیری زبان وجود ندارد، ارائه شد. زبان اول نه تنها مانعی برای یادگیری یک زبان خارجی نیست، بلکه منبع مفیدی است که زبان آموزان می‌توانند به واسطة آن راحت‌تر راه خود را برای دستیابی به دانش و مهارت در زبان خارجی پیدا کنند. 

اصل آموزش عام در ترجمه

اصل آموزشی عام مبنی بر ارتباط دادن دانش جدید با آنچه زبان آموز از قبل می‌داند را می‌توان در موقعیت یادگیری زبان خارجی به صورت یک فرایند دوزبانه شدن در نظر گرفت که در آن زبان اول و ترجمه نقشی فعال را ایفا می‌کنند. ترجمه برای این نقش جدید باید دوباره مفهومی سازی شود و به عنوان ابزاری مفید در نظر گرفته شود که در توانش ارتباطی در زبان خارجی، آگاهی زبانی- فرهنگی، و یادگیری شناختی و آگاهانه و همچنین درک بین فرهنگی، سهم دارد.

حمایت از استراتژی شناختی – ارتباطی ترجمه

در حمایت از این دیدگاه که ترجمه یک استراتژی شناختی- ارتباطی در موقعیت آموزشی دوزبانه است، در این فصل به چند کاربرد ترجمة نهان و آشکار اشاره کردیم، که در آن‌ها نه تنها تعادل صریح متون مبدأ و مقصد بلکه همچنین گسترة کاملی از تعادل‌های گوناگون را می‌توان به صورت مناسبی مدنظر قرار داد.

نشان دادن کاربردهای گسترده ترجمه با استدلال

همچنانچه استدلال شد، چنین کاربردهای گستردة ترجمه می‌تواند باعث گسترش توانش شناختی- ارتباطی زبان آموزان شود و آگاهی آن‌ها را نسبت به تشابهات و تفاوت‌های زبان شناختی و فرهنگی افزایش دهد و این کار را با تأکید کردن بر رروی گونه‌های گفتاری، نوشتاری، اجتماعی، منطقه‌ای متون زبان اول و زبان خارجی انجام می‌دهد. نکته‌ای که از اهمیت خاصی برخوردار است، کنار هم گذاشتن عمدی، تحلیل و ارزیابی متون کتبی و شفاهی زبان اول و خارجی زبان اموزان در تطابق با مفاهیم تعادل و فرآیندهای ارزیابی متون کتبی و شفاهی زبان اول و خارجی زبان آموزان در تطابق با مفاهیم تعادل و فرایندهای ارزیابی است که در فصول سه و چهار به ان‌ها اشاره شد. 

تمرین‌های واجب برای زبان‌آموز ترجمه

به جای استفاده از ترجمه برای دستیابی به هدف صحت زبان شناختی برای نشان دادن و توضیح قواعد دستوری، تمرین مقولات معین، و مقایسة مقولات زبان شناختی غیربافتمند؛ ترجمه به نوعی که در اینجا ارائه شد را می‌توان برای مجبور کردن زبان آموز برای تأمل کردن بر روی تفاوت‌ها و تشابهات در ویژگی‌های صوری نظام‌های زبان اول و زبان دوم و همچنین معانی بافتی و فرهنگی متون اصلی و متون ترجمه شده به کار برد. فعالیت‌های ترجمه‌ای که برای تأمل و افزایش آگاهی پیشنهاد شدند می‌توانند حاوی موارد زیر باشند: خلق متون اصلی به عنوان پیش درآمدی برای ترجمة آن‌ها؛ دستکاری متون اصلی و ترجمه شده در راستای ابعاد سیاق سخن که در فصل سوم راجع به آن‌ها بحث شد؛ و ارزیابی آن‌ها در موازات اصول ارائه شده در فصل چهارم.

ترجمه ابزار کمکی برای توانش ارتباطی

استفاده از ترجمه به منزلة ابزاری کمکی برای توانش ارتباطی و به عنوان یک روش قدرتمند برای افزایش آگاهی در مفهومی که در این فصل ارائه شد،‌به طور متناقضی تداخل زبان مادری را خنثی می‌کند- یعنی برعکسِ شدیدترین استدلالی که علیه ترجمه در سال‌های گذشته وجود داشته است.