استراتژی‌های ترجمه فیلم‌های چندزبانه به نقل از سینتاس

استراتژی‌های ترجمه فیلم‌های چندزبانه به نقل از سینتاس

وال (2005) برای ترجمۀ فیلم‌های چندزبانه قانون مشخصی تعیین می‌کند. او می‌گوید اگر در نسخۀ اصلی فیلم چندزبانه، زبان‌های دیگر ترجمه شده باشند، در ترجمۀ آن فیلم باید آن زبان‌ها را به زبان مقصد ترجمه کرد، در غیر این‌صورت این کار ضرورتی ندارد. سینتاس در پیروی از نظر وال معتقد است در ترجمۀ فیلم‌های چندزبانه ترجمۀ زبان‌های دیگر همیشه لازم نیست اما مؤلفه‌های بیشتری را برای ترجمه کردن یا نکردن زبان‌های دیگر مدنظر قرار می‌دهد. او می‌گوید برای انتخاب استراتژی معقول و منطقی باید دید آن زبان‌ها در اثر موردنظر چقدر حائز اهمیت هستند (ص. 221). میزان اهمیت زبان را می‌توان به‌طور کمّی و هم کیفی مورد ارزیابی قرارداد. از منظر کمی تعداد گفت‌وگوهایی را باید در نظر بگیریم که به زبان‌های دیگر هستند، اگر تعدادشان زیاد باشد ترجمۀ آن‌ها ضروری است و باید روشی اتخاذ کرد که مخاطب، متوجه وجود زبان‌های مختلف بشود. در ارزیابی کیفی به نقش کارکردی و اهمیت کیفی چندزبانی توجه می‌کنیم، منظور این است که ببینیم آیا در اثر اصلی چندزبانی فقط ویژگی صداهایی است که از اطراف به گوش می‌رسد؟ اگر گفت‌وگوهای زبان‌های دیگر ترجمه نشوند آیا بیننده می‌تواند معنی را از بافت و منابع دیگر دریافت کند؟ سینتاس معتقد است اگر گفت‌وگوهایی که به زبان‌های دیگر صورت گرفته‌اند در پیشبرد روایت داستان نقش دارند و مخاطب نمی‌تواند معنای آن‌ها را تنها از طریق بافت و موقعیت دریافت کند، باید ترجمه شوند (2011، ص. 221). اغلب فیلم‌سازان تمایل دارند در فیلم‌های چندزبانه زبان‌های دیگر را ترجمه نکنند و در ترجمۀ فیلم‌های چندزبانه نیز همین گرایش در میان مترجمان وجود دارد. مترجمان اغلب ترجیح می‌دهند تنها زبان اول را ترجمه کنند زیرا نه‌تنها ساده‌ترین راه‌حل است بلکه ترجمه نکردن زبان‌های دیگر حس تمایز و بیگانگی را به مخاطب بیشتر القا می‌کند. گاهی فیلم‌سازان برای جلوۀ واقعی‌تر اثر، نیاز نبودن به ترجمه و سهولت درک مخاطب، شخصی را در جایگاه مترجم قرار می‌دهند تا گفت‌وگوها را به زبان اول ترجمه کند. در ترجمۀ این فیلم‌ها تنها ترجمۀ مترجم به زبان مقصد برگردانده می‌شود. استراتژی دیگری که در ترجمۀ فیلم‌های چندزبانه دیده می‌شود دوبلۀ تک‌زبانه است. در این نوع ترجمه صوت اصلی با صوتی جدید به زبان مقصد جایگزین می‌شود. این استراتژی ویژگی چند زبانی اثر را از بین می‌برد و از این حیث به اصل امانت‌داری خدشه وارد می‌کند. برای جبران این مقوله، صداپیشه گاهی با تغییرات آوایی، دستوری و معنایی زبان معیار مقصد را درستکاری می‌کند تا مخاطب متوجه خارجی بودن شخصیت بشود. استراتژی دیگر استفاده از زیرنویس تک‌زبانه است. نقطۀ قوت این استراتژی این است که به مخاطب اجازه می‌دهد علاوه بر شنیدن صدای اصلی و تشخیص تغییر زبان، معنی گفت‌وگوها را هم به‌خوبی درک کند اما با این استراتژی احساسات شخصیتی که در موقعیت چندزبانه قرار گرفته به‌خوبی به مخاطب القا نمی‌گردد. همچنین برخی مخاطبان با زبان‌های دیگر هیچ آشنایی ندارند و باوجود شنیدن صدای اصلی باز هم نمی‌توانند تغییر زبان را تشخیص دهند. برای جبران این قضیه در برخی زیرنویس‌ها علائمی وجود دارد که مخاطب با دیدن آن‌ها از تغییر زبان آگاه می‌شود (ص. 222).

جدیدترین ها

مطالب مرتبط