مفهوم و نقش صافی فرهنگی (cultural filter)
صافی فرهنگی در فرایند ترجمه چیست؟
یک صافی فرهنگی وسیلة جمعآوری تفاوتها در سنتهای مشترک فرهنگی رفتار و ارتباط، سبکهای بلاغی مرجح، و هنجارهای مورد انتظار در جوامع گفتاری مبدأ و مقصد است. با عنایت به هدف دستیابی به تعادل نقشی در ترجمة نهان، فرضهای مربوط به تفاوت فرهنگی متن اصلی، توسط مترجم مورد نظر قرار میگیرد. این تفاوتهای فرهنگی را در تمامی سطوح تحلیل باید تعیین کرد.
تحقیق بین فرهنگی در ترجمه
آن فرضی که مورد نظر قرار نمیگیرد، آنی است که به لحاظ فرهنگی سازگاری دارد، مگر اینکه شواهدی مبنی بر خلاف این موضوع وجود داشته باشد. چنین شواهدی را میتوان با تحقیق بین فرهنگی مشخص کرد، که در آن صورت به صافیهای فرهنگی خاص بین دو زبان موجودیت میبخشد. برای نمونه،در مورد جوامع فرهنگی و زبانی آلمانی و انگلیسی، صافی فرهنگی را میتوان از طریق تحلیلهای تجربی تقابلی- کاربرد شناختی به دست آورد.
صراحت در برابر عدم صراحت در ترجمه
این گونه تحلیلها میتوانند تفاوتها را در مجموعهای از بُعدها (از قبیل صراحت در برابر عدم صراحت، وضوح در برابر عدم وضوح، و از این دست) آشکار سازند. برای مثال، ترجمهای از یک تقاضا در متن اصلی انگلیسی زیر را در نظر بگیرید: ‘Would you get out of there please’ (گفته شده توسط معلم به دانش آموز در استخر شنا)، که در آلمانی به این صورت میشود: Raus hier jetzt!: در اینجا باید قراردادهای عموماً صریحترِ تقاضا کردن در بافتها و ژانرهای مورد مطالبقه را در نظر داشت تا بتوان به ارزیابی مناسب بودن فیلتر کردن فرهنگی دست یافت.
ارزیابی بسندگی اعمال صافی فرهنگی: چالش بر سر راه مترجم
درست است که کاربردشناسی تقابلی و تحلیل گفتمان مقابلهای میتوانند سهم مفیدی برای ارزیابی ترجمههای نهان داشته باشند، ولی هنوز هم ارزیابی بسندگی اِعمال یک صافی فرهنگی، چالشی بر سر راه مترجم است. با عنایت به ماهیت پویای هنجارهای ارتباطی و عقب ماندگی تحقیقات، منتقدان ترجمه بیاد سعی کنند تا در جریان پژوهشهای جدید قرار بگیرند تا بتوانند مناسب بودن تغییرات را در خلال اِعمال چنین صافیهای فرهنگی منصفانه به نقد بکشند.
شما در حال مطالعهی قسمتی از فصل سوم کتاب «مقدمهای بر مطالعات ترجمه» هستید. میتوانید به فصل سوم برگردید و بقیهی قسمتهای این فصل را ببینید
میتوانید به بخش اول کتاب برگردید و فصول مختلف این فصل را ببینید:
میتوانید فهرست کتاب را ببینید و دوباره در مورد بخشها و فصول مختلفی که میخواهید بخوانید تصمیم بگیرید: