ریتا یاسکلانین: «موقعیتِ در حال تغییر «متغیرجم» در تحقیق و در عمل» چاپ شده در مجلۀ مطالعات ترجمه، شماره 1/10، 2007، صفحات 7-6.
مطالعات مربوط به مترجمان که در حال ترجمه از آنان خواسته میشوند تا با صدای بلند بیاندیشند، سعی در این دارد تا نشان دهد که «در مغز مترجمان چه میگذرد.» چنین مطالعاتی بینشهای جالبی دربارۀ فرایند ترجمه به دست دادهاند. ولی همچنین مشخص شد که تکنیک «فکر کردن با صدای بلند» باعث تغییر یافتن روالهای ترجمۀ «عادی و طبیعی» میگردد.
مطالعات مربوط به فرایند تأکید بر مترجم در مقام «پردازشگر» (یعنی ترجمه کننده و خلق کنندۀ متنها دارد. روشهای گردآوری داده، نخست از روان شناسی قرض گرفته شد، که بارزترین آنها پروتکلهای فکر کردن با صدای بلند (TAPs) بود. فکر کردن با صدای بلند در روان شناسی شناختی برای مطالعۀ انواع گوناگونی از اعمال مورد استفاده بوده است: (از قبیلِ) بازی شطرنج، مسایل حل معما، نوشتار و غیره. در یک کلمه، فکر کردن با صدای بلند به معنی این است که از آزمودنی خواسته شود. تا افکار و عواطف خود را در هنگام انجام کاری، نمودار سازد. در آرمانیترین حالت این کلامهای حاصله باید نمایانگر و منعکس کنندۀ نحوۀ تفکر آزمودنی به صورت خودجوش و غیرویراسته باشد. ولی یافتههای پژوهشها در ترجمه با عنایت به منابع بالقوۀ تداخل… نشان میدهد که فکر کردن با صدای بلند باعث میشود تا مترجمان با متن کوچکتری کار کنند که برای مثال، این خود میتواند منجر به ایجاد متنهای مقصد غیرمنسجمتری شود. در واقع، از آنجایی که آزمایشات مربوط به فکر کردن با صدای بلند در روان شناسی شناختی در محیطهای تک زبانه و تک فرهنگی صورت میگیرد، پس به نظر میرسد که یک بررسی روش شناختی در مقیاسی بزرگ با جفت زبانها و فرهنگهای مختلف و همچنین محیط دستکاری شده، میتواند یافتههای جالبی را برای روان شناسان شناختی ارائه دهد…
از لحاظ تجزیه و تحلیل دادهها، مطالعات معطوف به فرایند، رویکردها، روشها، و سنتهای نظری بسیار گوناگونی را نشان میدهد… یکی از یافتههای اصلی (یا پژوهشی حمایت کننده از آنچه مورد نظر ماست) تاکید بر روی پیچیدگی ترجمه است. مترجمان در گونههای مختلفی از فعالیتهای حل معما و تصمیمگیری دخیلند که برخی از آنها میتواند (با عنایت به خبرگی روزافزون) تا حدودی به حالت اتوماتیک درآید. از سوی دیگر، پژوهشها همچنین نوعی از پدیدۀ «ترجمه آسانتر نشود» را یافتهاند که… به حساسیت فزایندۀ مترجمان هنگام رویارویی با مشکلات بالقوه و توانایی شناختن مشکلات غامضتر و سختتر در ترجمه، اشاره دارد.
چگونه و چرا فکر کردن با صدای بلند باعث تغییر عملکرد مترجم میشود؟
تفاوت بین استفاده از پروتکلهای فکر کردن با صدای بلند در روان شناسی شناختی و در ترجمه در چیست؟
چرا ترجمه کردن با خبرگی یافتن بیشتر، آسانتر، نمیشود؟
شما در حال مطالعه قسمتی از بخش دوم کتاب مقدمهای بر مطالعات ترجمه هستید. میتوانید به بخش دوم بروید و فهرست و جزییات مطالب آن را ببینید:
فصل ششم – مباحث متداول و در جریان
میتوانید به فهرست کتاب بروید و بقیه بخشها و فصول آن را ببینید و مطالعه کنید:
بخش دوم کتاب مقدمهای بر مطالعات ترجمه
