خلاصه مطالب
در این فصل، سوالات مهم ترجمه که زبانشناسی در دهههای 1950 و 1960 مطرح ساخته بود، مورد بررسی قرار گرفته است. اصطلاحات کلیدی مانند معنی و تعادل را که رومن یاکوبسن در 1959 مورد بحث قرار داده بود، نایدا به طرزی بنیادین آنها را بسط داد و در کتابش معنی را به گونهای نظاممند تحلیل کرد و توصیه کرد که ترجمه باید تأثیر تعادل را مدنظر قرار دهد. با وجود آن که عملی بودن هدف یاد شده بعداً مورد تردید برخی صاحبنظران قرار گرفت، دستاورد بزرگ نایدا آن بود که نظریة ترجمه را از بحث بیهودة ترجمه «تحتاللفظی در برابر آزاد» دور ساخت و آن را به دورهای تازه وارد نمود. مفاهیم تعادل پویا و تعادل صوری نایدا خواننده را در قلب معادلة ترجمه قرار میدهد و تأثیر چشمگیری بر نظریه پردازان بعدی، خصوصا در آلمان، داشته است. در فصل بعد نگاهی به سایر صاحبنظران داریم که زبان شناسی را با مطالعه ترجمه ترکیب کردهاند.
منابع مطالعاتی بیشتر
کار نایدا در آثار منتشر شده زیادی مورد بحث قرار گرفته است. در اثار لاروس (1989) و جیان هو (1993) انتقادات زیادی دربارة آنها میتوان یافت. برای تحلیل معنی به آزگود و دیگران (1957۹، لیون (1977)، لیچ (1983) و کارتر (1987)، و در مورد ترجمه به اثر لارسون (1984) مراجعه کنید. در مورد مباحث تعادل و تناظر به کتفورد (1956، و نیز فصل 4 همین کتاب)، کید (1968) و ایور (1981) مراجعه کنید. راجع به «علم ترجمه» در آلمان به ویلس، (1982، 1977، 1996) مراجعه کنید.
نکات بحث و تحقیق:
1- شکلها و اقسام تحلیل معنی را در کار نایدا و در بخش منابع مطالعاتی بیشتر، دنبال کنید. برخی از این روشها را در متون مبدائی که خودتان باید ترجمه کنید. امتحان و بررسی نمایید. مزایا و معایب آن کدامند؟
2- تعادل و اصل تعادل، شالودة نظریه ترجمة نایدا را تشکیل میدهند. در این فصل، مجال آن بود تا فقط چند موضوع اصلی را مطرح کنیم. راجع به این موضوعات به طور عمیقتر بحث کنید و ببینید مفاهیم مذکور طی سالیان متمادی چگونه تحول یافتهاند. (در بخش منابع مطالعاتی بیشتر، میتوانید منابع اصلی را پیدا کنید). چرا میپندارید که در این باره بحث داغی وجود داشته است؟ امروزه از این مفاهیم چگونه میتوان در تربیت مترجمان استفاده کرد؟
3- «نایدا الگویی بینظیر برای ترجمه تهیه کرد که مستلزم دخل و تصرف در متن است تا مصالح باورهای مذهبی را تأمین کند. اما او نتوانست مقدمات ان چیزی را که غرب به طور کلی علم تلقی میکند. فراهم نماید» (گنتزلر، 60: 1993) آیا با نظر گنتزلر موافقید؟ آیا این الگو با متون مذهبی گره خورده است؟ الگوی مذکور تا چه اندازه میتواند مناسب دیگر گونههای ترجمه (مثل، تبلیغات، متون علمی، ادبیات، و غیره) باشد؟
4- به توصیفهای نایدا و نیومارک دقیقتر توجه کنید. چه تفاوتهایی میان تعادلهای صوری/ پویا و ترجمههای ارتباطی/ معنایی مشاهده میکنید؟
5- تفاوتهای موجود در ترجمههای مختلف پیماننامة اتحادیة اروپا را دقیقتر بررسی کنید. در صورت امکان، قطعههای طولانیتر و تغییر یافتهتر را ملاحظه نمایید. ایا میتوان گفت که این ترجمهها به تعادل صوری/ پویا دست یافتهاند؟ از کدام حد واسط مشترک در قضاوتهای خود استفاده میکنید؟
6- آراء نایدا تأثیری بسزا بر «علم ترجمه» در آلمان داشته است (به بخش «منابع مطالعاتی بیشتر» در صفحةپیش مراجعه کنید) ببنید صاحبنظران آلمانی، به جز کلر، چگونه مفاهیم نایدا را به خدمت میگیرند. آنان چه خطوطی را دنبال کردهاند و چه مطالبی به «علم ترجمه» افزودهاند؟
7- چیان هو و استادان دیگر در فرهنگها و زبانهای غیراروپایی چه مطالبی در مورد موضوع تعادل ابراز کردهاند؟ آیا این مفهوم غربی بر سایر عرصهها و مناطق زبانی تأثیر داشته است؟
8- ترجمه موفق بیشتر بر احساس همدلی مترجم با اندیشه نویسنده مبتنی است تا بر نزدیکی زبان و فرهنگ این دو (نیومارک، 54: 1981). چه ترجمههایی را دیدهاید که ادعای فوق را تأیید یا رد کرده باشند؟
میتوانید به فصل سوم بروید و قسمتهای مختلف آن را ببینید و در صورت تمایل آن را مطالعه کنید:
میتوانید به فهرست اصلی کتاب برگردید و بقیه ی فصول کتاب را ببینید و در صورت تمایل آن را مطالعه کنید:
