تعریف سبک ترجمه و سبک نویسنده
تعاریف سبک ترجمه و سبک در ادبیات متنوع است
ادبا و زبانشناسان تعاریف متعددی از سبک ارائه دادهاند. این تعاریف را شاید بتوان به دو نوع کلی تقسیم کرد: تعاریف ارزشگرا و تعاریف خنثی. تعریف ارزشگرا لفظ سبک را بهنوعی از نوشته اطلاق میکند که ویژگیها با «ارزش» زبانی یا زیباشناختی خاصی دارد و از ذوق و قدرت زبانی نویسنده سرچشمه میگیرد. برای مثال، برخی سبک را «هنجارگریزی» تعریف کردهاند. بر اساس این تعریف ارزشگرا، همه متنها سبک ندارند، بلکه فقط متونی که در آنها نویسنده از هنجار خروج میکند سبک دارد.
تعریف ما از سبک در ترجمه چیست؟
تعریف ما از سبک در اینجا تعریفی خنثی است. این تعریف که در حوزه زبانشناسی بسیار متداول است؛ سبک را عبارت از نحوه انتخاب واژگان میداند. این تعریف مبتنی بر تعریفی است که عموم مردم از واژه عام سبک دارند. مثلاً وقتی از سبک لباس پوشیدن فردی سخن میگوییم منظورمان نحوه انتخاب لباس یا نوع لباس پوشیدن اوست. بدین ترتیب، سبک همیشه مبتنی بر انتخاب است. آنجا که انتخاب نیست سبک هم نیست.
سبک ترجمه چه چیز را نشان میدهد؟
سبک نوشتن فلان نویسنده یعنی نحوهای که نویسنده کلمات را انتخاب میکند و کنار هم مینشاند. سبک هر نویسنده با کلماتی که انتخاب میکند و با شیوه کنار هم نشاندن کلمات (نحو) مشخص میشود. کلمه ممکن است ساده، محاورهای، دشوار، رسمی، فنی، خوشآهنگ، دقیق، ملموس، انتزاعی، مبهم و غیره باشد. تنوع کلمات در نوشتهای ممکن است زیاد یا کم باشد. نویسنده ممکن است پُرگو و درازنویس باشد یا مختصر و مفید بنویسد.
حوزه نحو و حوزه واژگان در سبک ترجمه و ادبیات
در حوزه نحو نیز نویسنده امکان انتخاب دارد هرچند در مقایسه با حوزه واژگان امکان انتخابش محدودتر است. واژه سبک بهخودیخود ارزشی به نویسنده و متن نمیدهد چون نویسنده سبک دارد و هر متن، سبک نویسنده آن را منعکس میکند. اگر بخواهیم سبک نویسنده یا سبک متنی را ارزشگذاری کنیم باید آن را با صفاتی توصیف کنیم. پس برخلاف نظر آنها که سبک را ویژگی متن ادبی میدانند و متون غیرادبی را فاقد سبک میشمارند، هم متن ادبی سبک دارد و هم متن غیرادبی ازجمله متون دایرهالمعارف.
