تاکنون باید مشخصشده باشد که برخلاف زبانشناسی هالیدیای، نظریهپردازان نمای کارکردی جمله معتقد نیستند که مبتدا و خبر عمدتاً به واسطه جاهایشان در جمله، نمود مییابند. این گفته بدان معنی نیست که آنها به نقش ایفا شده توسط ترتیب بندی خطی در نمایاندن نقش ارتباطی یک گفته اذعان ندارند.
برای مثال، فیرباس چنین میگوید که توزیع اصلی پویایی ارتباطی توسط یک سری از | عناصری تحقق مییابد که اولین عنصر محمول حداقل میزان پویایی ارتباطی است و بهتدریج به عناصری میرسیم که محمول میزان بسیار زیادی از پویایی ارتباطی هستند» (22: 1974).
این گفته کم و بیش مثل این گفته است که مبتدا معمولاً قبل از خبر میآید. با وجود این، همچنان چه میتوان از بین مختصر بالا در مورد فعلی بهعنوان عنصری ابتدایی با خیری مشاهده کرده نظریهپردازان نمای کاری جمله همچنین به مساحت معنایی و بافت اذعان دارند و آنها را عواملی میدانند که بیشتر توزیع پویایی ارتباطی را تعیین میکنند.
پویایی ارتباطی و نمای کارکردی جمله
پس چنین مفروض است که پویایی ارتباطی را میتوان با تأثیر متقابل این عامل به دست آورد: تعديل خطی (یعنی درجهبندی موقعیت، نحوه ساخت معناشناختی، و بافت بانه معناشناختی و بافت یا در مسیر یکسانی را برخلاف تعديل خطی عمل میکنند» (فیرباس 22: 1974)
ولی هر دوی آنها به لحاظ سلسله مراتبی بر تعديل خطی برتری دارند. برای مثال، بهاستثنای بافتهایی که در آنها ضمایر بهصورت تقابلی عمل میکنند و وابسته به متن هستند، در بقیه بافتها همیشه میزان کمی از پویایی ارتباطی را بدون توجه به اینکه در کجای جمله آمده باشند محمول هستند. در جمله Igerie the keyk to him با gelve him the book I، him معمولاً در نظر نمای کارکردی جمله مبتدا محسوب میگردد.
مثالهایی از فیرباس
به همین منوال، در اکثر بافتها عبارات معرفه، مبتدایی و عبارات نکره، خبری محسوب میکردند، مثالهای زیر برگرفته از فیرباس (58: 1986) نشان میدهد که اولویت به بافت در آرایش خطی دادهشده است. عناصر خبری بهصورت ایتالیک نوشتهشدهاند:
(1) Alienvy dew (Rl) load (TME) fallett (Th; TME).
(2) The grass (Th) was (TME) blue (Rh),
(3) Big drops (RA) kiung (TME) or le bushes (Th).
(مبتدا = Th؛ انتقال/ نمود وجهی زمانی= TME: خبر = Rh)
تحلیل عناصر جمله از جنبه رویکرد نمای کارکردی جمله واضحا كاری پیچیده است. این کار سادهای نیست که آن را مانند نظریه ارائهشده توسط هالیدی اعمال کرد و یا از آن پیروی کرد. باوجوداین، همچنان چه قبلاً ذکرشده درک اصولی از این رویکرد میتوانند در برخی بافتها مفید باشد.
در ادامه بخوانید: آرایش خطی و ساختهای نشاندار
