همپایگی شامل استفاده از علائم صوری برای مرتبط کردن جملات، جملهوارهها و پاراگرافها به یکدیگر است. کاربرد همپایگی، برخلاف ارجاع، جایگزینی و حذف، به خواننده نشان نمیدهد که اطلاعات حذف شده را با جستجو کردن آن در جای دیگری در متن با پر کردن جاهای ساختی پیدا کند در عوض، همپایگی آن حالتی را که نویسنده با مشکلم مایلاند خواننده یا شنونده آنچه را گفته میشود به آنچه قبلاً گفته شده مرتبط سازد، نشان میدهد.
همپایگی بیانکننده یکی از شمار کوچکی از روابط عام است. روابط عمده در زیر خلاصهشدهاند و مثالهایی از همپایگی و حروف ربط که هر رابطه را محقق میسازند، آورده شدهاند.
(a) : افزایشیalnd , or , also , in addition , furthermore , besides , similarly likewise, by contrast, for instance;
(b) : معکوس but, yet, however, instead, on the other hand, nevertheless, at any rate, as a matter of fact;
(c) سببی : so, consequently, it follows, for, because, under the circumstances, for this reason;
(d) زمانی : then, next, after that, on another occasion, in conclusion, an hour later, finally, at last;
(e) تداومی (متفرقه) : now, of course, well, anyway, surely, after all.
همپایگی نشان از چیست؟
در اینجا نکاتی را که باید از همپایگی در ذهن داشت. اول اینکه یک حرف ربط را میتوان برای نشان دادن روابط متفاوت، بسته به بافت به کار برد. دوم اینکه این روابط را میتوان با انواع وسایل بیان کرد؛ یعنی برای مثال، کاربرد حرف ربط تنها وسیله برای بیان یک رابطهی زمانی یا سببی نیست.
در زبان انگلیسی، یک رابطهی زمانی را میتوان توسط فعلی، مانند follow یا precede منتقل کرد و یک رابطهی سببی در ذات معانی افعالی مانند cause و lead to وجود دارند.
در حقیقت، کاربر زبان اغلب یک رابطهی معنایی مثل توالی زمانی را حتی وقتی هیچ شاخص آشکاری از چنین رابطهای در متن وجود نداشته باشد، میتواند تشخیص دهد.
سوم اینکه روابط حروف ربط فقط نمایانگر روابط بین پدیدههای خارجی نیست، بلکه میتواند ایجاد شود تا روابطی را منعکس سازد که نسبت به متن و موقعیت ارتباطی، داخلی محسوب میگردند.
برای مثال، روابط زمانی محدود به توالیهای موجود در زمان واقعی نیستند، آنها میتوانند منعکسکنندهی مراحلی در متن توضیح دادهشده باشند. مثال خوبی از این مورد، کاربرد second, first و third در این پاراگراف است.
حروف ربط هم پیوند دهنده هستند؟
در مورد اینکه آیا حروف ربطی را که در داخل جملات میآیند میتوان پیوند دهنده محسوب کرد، در ادبیات این کار کمی شک وجود دارد، چون پیوستگی و همپایگی از دیدگاه برخی زبان شناسان رابطهای محسوب میگردد که بین جملات است و نه در داخل جملات رجوع کنید.
این بدان معنی است که موصولها (subordinators) معمولاً نوعی از حرف ربط محسوب نمیشوند. برای مثال، هالیدی و حسن کلمه after را یک حرف ربط در جملهی After they had fought the battle it snowed حرف ربط نمیدانند و دلیل نیز آن است که این کلمه یک بخش ازجمله را به بخش دیگر همان جمله وصل میکند ولی مستقیماً یک پیوند با جملهی دیگر برقرار نمیسازد.
در مثال زیر و در مقام مقایسه، کلمهی afterwards یک حرف ربط محسوب میگردد چون پیوندی بین دو جمله برقرار میکند:
They fought a battle. Afterwards, it snowed.
مثالی از عناصر پیوستگی و همپایگی
در این کتاب، و به منظور ترجمه، بیشتر معنی میدهد که دیدگاه وسیعی از پیوستگی و همپایگی را در نظر بگیریم و هر عنصر را جزء عناصر پیوستگی بدانیم، البته تا آنجایی که نوعی رابطه حرف ربط بين قسمتهای یک من ایجاد کند و این بخشها میتوانند جملات، جملهوارهها (مستقل یا وابسته) با پاراگرافها باشند دوباره تکرار میکنیم که ظرایف تعریف فنی، موضوع اصلی موردبحث در اینجا نیست و ثابت هم نشده که مسقیما مرتبط به ترجمه بشوند.
مثال زیر برگرفته از مطالعه اعمال جادوگری در ژاپن (بلاکر 315: 1975) کاربرد حروف ربط را نشان میدهد:
The shamanic practices we have investigated are rightly seen as rightly seen as an archaic mysticism. On the basis of the world view uncovered by the shaman’s faculties, with is vision of another and miraculous plane which could interact casually with our own, the more advanced mystical intuitions of esoteric Buddism were able to develop.
Today, however, this world view is fast disappearing. The vision of another plane utterly different from our own, ambivalent, perilous and beyond our control, has faded. Instead the universe has become one dimensional; there is no barrier to be crossed, no mysteriously other kind of being to be met and placated.
زبانها برحسب نوع حروف ربطی که ترجیح میدهند به کار ببرند و همچنین فراوانی و بسامد کاربرد چنین واژههایی باهم بسیار متفاوتاند.
همچنین چون حرف ربط یک وسیله برای نشان دادن روابط بین قطعات اطلاعات است، پس طبیعتاً منوط به تقطیع اطلاعات، چقدر از اطلاعات در یک زمان باید گفته شود، و چگونه روابط بین چنین قطعات اطلاعاتی درک و نشان داده میشود، میباشند. در حقیقت، کاربرد حرف ربط بینشی بهکل منطق کلام ارائه میدهد (اسمیت و فرالی 1983).
تفاوت زبانها در وابستگی و ساختها
برخی از زبانها، مثل زبان آلمانی، گرایش به بیان روابط از طریق وابستگی و ساختهای پیچیده دارد. زبانهای دیگر، مثل زبانهای چینی و ژاپنی، ترجیح میدهند تا از ساختهای سادهتر و کوتاهتری بهره جویند و روابط بین این ساختها را در زمانی که لازم است به صراحت نشان دهند.
یک تفاوت فاحش در کاربرد حروف ربط که در ادبیات زبانشناختی بهخوبی مستند است، همان کاربرد حرف ربط بین زبان انگلیسی و زبان عربی است. زبان انگلیسی در مقایسه با زبان عربی معمولاً ترجیح میدهد تا اطلاعات را در قطعات نسبتاً کوچکتری ارائه دهد و ارتباط بین این قطعات را به شیوهای غیرمبهم و با کاربرد انواع گوناگونی از حروف مربوط برای نشان دادن روابط معنایی بین جملهوارهها، جملات و پاراگرافها، نمایان سازد.
افزون بر انواع حروف ربط بحث شده توسط هالیدی و حسن، زبان انگلیسی همچنین متکی بهنظام نقطهگذاری فوقالعاده توسعهیافتهای است که درنگها و روابط بین قطعات اطلاعات را نشان میدهد.
تفاوت زبان عربی با انگلیسی در همپایگی
زبان عربی برخلاف زبان انگلیسی، ترجیح میدهد تا اطلاعات را بهصورت قطعات دستوری بسیار بزرگتری گروهبندی نماید. به غیرمعمول نیست که پاراگراف عربی حاوی یک باشند، دلیل بخشی از این موضوع این است که علائم نقطهگذاری و پاراگرافبندی موضوعی نسبتاً جدید در زبان عربی است (هولز ۱۹۸۴).
افزون بر این، زبان عربی گرایش دارد تا شمار نسبتاً کوچکی از حد ربط را به کار ببرد که هر یک از آنها دارای گستره معنایی وسیعی هستند که وابسته به تفسیر بافت هستند و در نتیجه به شدت متکی به توانایی خواننده در استنباط ارتباطهایی است که فقط بهصورت مبهم توسط نویسنده به آنها اشاره شده است.
متداولترین حروف ربط بهکار رفته در زبان عربی wa و fa هستند (الجبوری و کنولز 1988). طبق گفتهی هولز، «/wa/ علاوه بر موارد دیگر میتواند نشاندهنده توالی زمانی، عمل همزمان، تقابل معنایی، و تعادل معنایی باشد؛ /fa/ میتواند نشاندهنده توالی زمانی، نتیجهی منطقی، قصد، هدف، یا موافقت باشد»
تنوع حروف ربط در جملات کوتاه
جملات کوتاه، مجموعهی متنوع حروف ربط، و عدم وجود علائم نقطهگذاری (234: 1984) جملات کوتاه، مجموعهی متنوع حروف ربط، و عدم وجود علائم نقطهگذاری (عمدتاً wa، fa و چند ادات دیگر) در متون ترجمهشدهی عربی وجود دارند- یعنی در متنهای اصل عربی معمولاً این ویژگیها وجود ندارد.
در زیر مثالی از یک ترجمهی نسبتاً آزاد به عربی آورده شده است. متن مبدأ هیچ حرف ربطی ندارد ولی در عوض متکی به علائم نقطهگذاری است. نسخهی ترجمهشده بیشتر مطابق با هنجارهای پیوستگی و همپایگی زبان عربی است تا زبان انگلیسی، بهویژه به کاربرد حروف ربط معمول عربی یعنی wa (تقریباً به معنی ‘and’) و hatha- wa (تحتاللفظی «این و») و kama (تقریباً به معنی «همچنین»/ «افزون بر») توجه کنید.
همچنین توجه کنید که وقفههای جملهای کمتری در نسخهی عربی وجود دارد (وقفههای جملهای توسط خط مایل یعنی/ در هر دو متن مشخصشدهاند).
متن مبدأ انگلیسی (برینتونز- بروشور چاپشده توسط کارخانه قالیبافی):
Brintons have been manufacturing fine quality woven carpet over 200 years /They are a privately owned company specializing in Axminster and Wilton carpets, using wool-rich blends /./ They have a totally integrated operation from the preparation of the yarn through to the weaving process // All their products are made on looms designed and build by their own engineers, and recognized as the most technically superior weaving plant in the World / Brintons are one ot the largest weavers with a production capacity in excess of 100,000 square Irietres per week //
متن عربی:
متن عربی تقوم شركة برينتوز بتصنيع أرقى أنواع السجاد المنسوج منذ أكثر من ۲۰۰ عام، وهي شركة خاصة، تتخصص في انتاج سجاد أكسمنستر والويلتون الذي تدخله نسبة عالية من الصوف // هذا و تقوم الشركة بتنفيذ جميع خطوات الإنتاج بمصانعها، من اعداد الخيوط الى نسجها على أنوال من تصميم و صنع مهندسي الشركة، و تعتبر مصانع برینتونز أكثر مصانع النسيج تقدما من الناحية الفنية في العالم كله، كما تعتبر شركة برینتونز من أكبر شركات النسيج بطاقة إنتاجية تزيد عن 100.000 مترمربع فی السبوع/./
ترجمه معکوس به انگلیسی:
Britons, company has been manufacturing the fines quality of woven carpets for over 200 years, and it is a private company which specializes in producing Axminster and Wilton carpets in which enters a high percentage of wool /./ This and the company carries out all steps of production in its factories, from preparing the yarn to weaving it on looms designed and manufactured by company engineers, and Brintons factories are considered the most advanced weaving factories from the technical aspect in the whole world, also Brintons company is considered among the largest weaving companies with a production capacity exceeding 100.000 square metres per week /./
مثال بالا نشان میدهد که چگونه حروف ربط که معمولاً در کلام عربی به کار میروند، به ترجمه اضافه شدهاند تا خواندن آن را هموارتر سازند، حتی وقتیکه هیچ حرف ربطی در متن مبدأ به کار نرفته است.
ولی با عنایت به عمومیت معنایی بیشتر حروف ربط زبان عربی، یک مترجم زبان عربی وقتی با مجموعهای از حروف ربط در متن مبدأ روبرو میشود، چهار میکند؟
اولویت معنا باشد یا خوانشپذیری همپایگی؟
آیا ارجحیت باید به تولید یک متن خوانش پذیرتر با حروف ربط معمولی ولی به لحاظ معنایی کمتر دقیقتر داده شود یا باید مترجم اولویت را به «معنا» دهد و این کار را با پیدا کردن مجموعه یکسانی از حروف ربط با همان معنای دقیق انجام دهد؟ آنچه در عمل رخ میدهد، اغلب چیزی مابین این دو حد نهایی است که در اینجا اظهار شد.
اکثر مترجمان سعی میکنند که اندکی از هر دو را [در ترجمههایشان] داشته باشند. در زیر مثالی از مقدمهی کتاب طنز سیاسی عربی (1985) نوشتهی کیشتاینی داده شده است. حروف ربط در هر دو متن سیاه نوشتهشدهاند. حروف ربط عربی به تبعیت از حروف ربط انگلیسی در ترجمههای معکوس به ایتالیک نوشتهشدهاند تا تنوع واژههای بهکار رفته نشان داده شود.
متن انگلیسی:
Writing on the political bumour of the Arab World, past and present, is a hazardous undertaking which was resolved to risk, much against the advice of many friends. Some felt a shudder at the thought of lackling the sense of humour of the Prophet Muhammad and the holy inams of Islam. and counselled that the subject matter should be confined to modern times, Others, however, felt a similar shudder at the thought of telling and discussing the political jokes about contemporary leaders of the modern Arab World and advised me to confine myself to the days of the Prophet and Die early imams. After all, these are men of God and are guided by his spirit indulgence and forgiveness. They are, furthermore, dead and buried and No recourse to the revenge squads despatched from the Middle East to r.corners of the world. Yet, a full picture of the Arab political humour truly reflecting the psychology, thought and politics of the Arab peoples cannot be adequately drawn without covering the entire span of Arab history, at least from the rise of Islam.
متن عربی:
إن الکتابه فی موضوع الظرف السیاسی فیالعالم العربی، قدیماً و حدیثاً مهمه محفوفه بالمخاطر. لکننی اتخذت قرار المجازفه فی اقتحامها، متحدیاً نصائح العدید من الأصدقاء بمجانبه محاذیرها. فقد شعر بعضهم بصدمه عنیفه لمجرد تفکیری فی اقتحام موضوع الحس الدعابی، عندالنبی محمد و أئمه الإسلام الأبرار، و نصحوا لی بأن أحصر بحثی فی مجتمع العصر الحدیث. و أحس آخرون بصدمه ممائله لعزمی علی التحدث عن الدعابات السیاسیه التی نسجت الزعماء المعاصرین فی العام العربی الحدیث، و اقترحوا علی أن اقتصر من ذلک علی ما خلفه زمن النبی و الأئمه الأولین قهؤلاء،بعد کل اعتبار، هم رجال الله و هم ینقادون فی انغماسهم و تسامحهم لروح الله. ثم أنهم فی عداد الأموات لارجعه لهم الی صفوف المنتقمین فیالشرق الأوسط و فی جهات العالم الأربع. و مع ذلک، فمن المحال رسم صوره جامعه لظرف العرب السیاسی تمثل نفسیه الشعوب العربیه، و مناحی تفکیرها، و منازعها السیاسیه بصدق، دون أن نلقی نظره شامله علی التاریخ العربی ابتداء من ظهور الإسلام علی الأقل.
ترجمهی معکوس به انگلیسی:
Writing on the topic of political humour in the Arab World, past and present is a task full of danger. But [laukin] I made the decision of taking the risk against the advice of a large number of friends to avoid the dangers involred. For lasome of them felt a strong shock just at my thinkine of tackling the subject of the sense of humour of the Prophet Muhammad and the holy imams of Islam and advised me to confine my rescarch to modern times. And (wal others fel a similar shock at my intention to talk about political jokes relating to contemporary leaders of the modern Arab World and suggested that I should confine myself’ to the days of the Prophet and the early imams. For [sa] these, after all considerations, are men of God and they follow in their indulgence and forgiveness the spirit of God. Furtbermore thumma anna] they are dead and cannot come back to join tha revenge squads in the Middle East and the four comers of the world. And yet fwa ma’atthaaliki). it is impossible to draw a full picture of Arab political hiTour, reflecting the psychology of the Arab peoples. their way of thinking and their politics without casting an overall glance on Arab liistons: beginning at least with the rise of Islam.
مترجم متن بالا سعی میکند (همچنان چه اکثر مترجمان در عمل انجام میدهند، تا توازنی بین صحیح بودن و طبیعی بودن [در متن] دست یابد.
کاربرد حروف ربط در پیوستگی و همپایگی
در سطح پیوستگی و همپایگی، طبیعی بودن با کاربرد حروف ربط معمول عربی مثل wa و fa،و برخی اوقات به بهای از دست دادن صحیح بودن، تقویت میشود. برای مثال، کاربرد wa تا چیزی نزدیک به however انگلیسی (جملهی سوم در متن انگلیسی) خوانش پذیری متن عربی را بالاتر میبرد ولی مقداری از دقت حروف ربط انگلیسی را فدا میکند.
از سوی دیگر، ترجمهی مستقیم After all (جملهی چهارم در متن انگلیسی) به ‘after all considerations’ که دگرگویی معنایی after all و نه یک حرف ربط در زبان عربی، نمایانگر فدا کردن طبیعی بودن به خاطر صحیح بودن ترجمه است.
بهطور کل اغلب دلایل کاربردشناختی برای رجحان انواع خاصی از حروف ربط و فراوانی کاربرد حروف ربط وجود دارد. بررسی اسمیت و فراولی (1983) از کاربرد حروف ربط در ژانرهای مختلف زبان انگلیسی چنین مطرح میکند که برخی ژانرها معمولاً «بیشتر حروف ربطی هستند» تا برخی دیگر، و اینکه هر ژانری دارای ارجحیتهای خاص خودش در مورد کاربرد انواع حروف ربط خاص است.
حروف ربط در متون مذهبی
در متون مذهبی و تخیلی حروف ربط بیشتری در مقایسه با متون علمی و ژورنالیستی وجود دارد. متون مذهبی برای حروف ربط افزایشی منفی مثل nor رجحان بیشتری قائل میشوند. اسمیت و فراولی این ویژگی را با پیشنهاد این نکته «که درصد بالای حروف ربط افزایشی منفی- نمایانگر گرایشی بهسوی ابطال (falsification) است، و این خود پایاترین روش درآوردن شاهد است» (358: 1983) نشان میدهند. همچنین در متون مذهبی کاربرد زیاد حروف ربط سببی از قبیل since, because و for دیده میشود.
در مقام مقیاس، در متون علمی و ژورنالیستی، حروف ربط بهطور کل، و حروف ربط سببی بهویژه نسبتاً غیرمتداول میباشند. بخشی از این نکته توسط سطح بالای دانش مشترک مفروض در علوم و بهواسطهی نیاز به ارائهی تأثیر عینیت در هر دو ژانر توجیه میگردد. محدودیتهای مربوط بهجا و نیاز به اجتناب از ارائهی یک توضیح آشکار در وقایع گزارشی که ریسک خطر را در دعاوی و تعهدات حقوقی بالا میبرد، بیشتر کاربرد حروف ربط، بهویژه حروف ربط سببی، را در ژورنالیسم محدود میسازد.
سازگاری حروف ربط مبدا و مقصد در همپایگی
سازگار کردن الگوهای حرف ربط با الگوهای زبان مقصد بهطور کل و رجحانهای خاص نوع متن بهویژه، نسبت به سازگار کردن الگوهای ارجاع کمتر سرراست است. مشکل با حروف ربط این است که حروف ربط نمایانگر ویژگی بلاغی متن است و تفسیر آن را کنترل میکند. این بدان معنی است که این سازگار کردنها در ترجمه اغلب هم بر روی محتوا و هم نحوهی بحث در متن تأثیر میگذارد.
بیایید به مثالی از ترجمهی آلمانی یک متن انگلیسی نظری بی افکنیم. این متن، اولین صفحهی بروشور کارخانهی مورگان ماتروک تحت عنوان سرامیکهای صنعتی است. نسخهی آلمانی با سبک ترجمهی آلمانی تا آن حدی مطابقت دارد که توسط متکلمین آلمانی زبان معمولاً یک «متن اصلی» بهخوبی نوشتهشده محسوب میگردد. حروف ربط در هر دو متن سیاه نوشتهشدهاند.
مثالی برای تبدیل متون
متن مبدأ انگلیسی شامل شش پاراگراف است؛ از سوی دیگر، ترجمهی آلمانی حاوی یازده پاراگراف میباشد. این قطعهبندی مجدد متن میتواند سازگار کردن فردی از طرف مترجم آلمانی باشد، چنانچه به نظر میرسد که زبان آلمانی معمولاً به وقفههای بیشتری نسبت به زبان انگلیسی گرایش ندارد. بهطور کل،
قطعهبندی مجدد به دو دلیل عمده صورت میگیرد: (الف) متن مبدأ به قطعاتی تقسیمشده (چه بخش، پاراگراف، جمله، یا جملهواره) که یا خیلی طولانی هستند یا برحسب قطعهبندی میانگین زبان مقصد نسبت به همان مطلب، خیلی کوتاه هستند؛ یا (ب) ماهیت مخاطب مقصد برحسب سطح تخصص، سن و غیره، متفاوت از ماهیت متن اصلی است.
برای مثال، متنی که مخاطب آن متخصصین هستند تمایل دارد تا اطلاعات را در قطعات بزرگتری گروهبندی نمایند تا متنی که مخاطب آنها افراد عامی یا کودکان است. دلیل آن میتواند این باشد که تصور نمیرود خواننده مقصد ترجمهی آلمانی همان آشنایی و یا علاقه را به صنعت سرامیک داشته باشد تا خوانندهی احتمالی نسخهی انگلیسی.
brochure necessary: isn’t the ceramic market already over- bombarded with technical literature; why should Matroc add more?
Because someone mumbles; ‘our competitors do it’. But why should we imitate our competitors when Matroc probably supplies a greater range of ceramic materials for more applications than any other manufacturer.
And yet there are some customers who in their search for a suitable material prefer to study complex tables of technical data. It is for such customers that we have listed the properties of Matroc’s more widely used materials. Frankly however without cost guides which depend so much on shape such an exercise is of limited value.
There are others in the market place wo simply want to know more about us and what we are doing. For them we offer illustrated commentaries on matroc applications in many market sectors- from gas heaters to medical implants.
And finally there is a third class of customer who knows that a brief telephone conversation with a skilled Matroc engineer and the subsequent follow- up customers are more effective than 50 pages of technical data such customers are our life blood- as we are theirs. For them this brochure is unnecessary.
Matroc like othe Morgan subsidiaries acknowledges that customers and engineers will have a variety of approaches to problem solving. We hope that this publication will aid that process. We have no doubt about the most effective route however and suggest that the starting point should be the list of telephone numbers and addresses on the final page of this brochure.
متن مقصد- آلمانی:
Heutzutage sind sich Fachleute vollig daruber einig, dab modern Keramikwerkstoffe unerreichte Eigenschaffen fur viele der anspruch- vollsten industriellen Anwendungen bieten.
Wir haben uns daher gefragt, ob bei der Flut von technischer Literatur, die derzeit auf den Keramikinarkeinwirkt dieser Katalog noch eine entsprechende Resonazfinden wird. Sollte Marroc das Scine noch hinzutun?
Einerseits meint so mancher; “das ist doch branchenüblich” aber erreichen wir andererseits unsere Kunden, in dem wir anderen nacheifem?
Schließlich bictet Matrocein größeres Keramiksortiment für mehr Anwendungen als manch andere Unternehmen.
Nun gibt es Kunden, die es auf der Suche nach geeigneten Werkstoffen vorziehen, umfangreiche technische Datenblätter zu studieren. Flir solche Ṇ aufgelistet.
Allerdings mub man bedenken, dab bei solchem Vorgehen ohne Kostenerfahrung nur eine begrenzte Aussagefahigkeit zu erwarten ist, den der fertigungsaufwand hangt wesentlich von der Geometrie der Teile ab.
Dat gibt es andere in dem Markt, die einfach nur wissen wollen, was wir muchen. Zu diesem Zu diesem Zweck haben wir illusttrierte kommentare aus den verschiedensten Marktbereichen von Matroc ausgewahlt- von Gasheizgerilen bis hin zu medizinisehen Implan- taten.-
Letztlich gibt es fiir uns noch cine dritte Gruppe von kunden, die wissen, dab ein kurzer Telefonannis mit einem einem erfahrenen Matroc Techniker und der dann folgenden systematischen Bearbeitung wesentlich mehr bringt, als 50 seiten teehnischer daten.- Auf solchen Kunden fubt unsere Existenz – und umgekehrt!
Was bringt diesen Leuten noch eine Brochure?
Nun. Matroc wie andere Morgan Tochterunternehmen bestä-tigen, dab kunden und techniker in der regel mehere wege zur problemlosung beschreiten.
Wir hoffen dab diese publication diesem Zweck dienlich ist. Allerdings haben wir eine feste Vorstellung uber den effektivsten Weg und empfehlen bei Projektbeginn unbedingt die liste mit den Tele-fonnummern und der Adressen auf der letzten Seite dieser Brochure einzusehen.
ترجمه معکوس:
Today experts are fully agreed that modern ceramic materials offer unsurpassed qualities for many of the most demanding industrial applications.
So we asked ourselves whether this catalogue would still find a corresponding resonance, given the flood of technical literature which is currently circulating in the ceramics market. Should Matroc also add its contribution to this?
On the one had, some would say: ‘that is quite usual for business’ but on the other hand will we reach our customers just by eagerly imitating others?
Finally, Matroc offers a grcater range of ceramic for more applications than most other firms.
Now, there are customers who in their search for stritable materials preler to study copious technical data sheets. For such customers we have listed die properties of the most popular Matroc materials.
Yet one must consider that such an undertaking without cost information can only be expected to give a limited explanation because the prode yield depends considerably on the geometry of the articles.
And then there are others in the market who simply want to know what we make. For this purpose we have chosen illustrated commentaries from the most wide- ranging market sectors of Matroc- from gas heaters to medical implants.
Lastly we have a third group of customers who know that a brief telephone call with an experienced Matroc technician and the subsequent systematic processing would bring them significantly more than 50 pages of technical details. Our existence ress on such customers- and vice versa!
What does yet another brochure offer these people?
Now, Matroc like other firms in the Morgan Group acknowledge that customers and technicians as a rule follow more than one path in solvind a problem.
We hope that this publication serves its purpose. Yet/ in any event we have a firm idea about the most effective path and unreservedly recommend that at the beginning of the project one looks at the list of telephone numbers and addresses on the last page of this brochure.
بهطور قابل توجهی حروف ربط کمتری در متن انگلیسی (هشتتا) در مقایسه با متن آلمانی (دوازدهتا) وجود دارد به نظر میرسد متن آلمانی عموماً حروف ربط بیشتری نسبت به زبان انگلیسی داشته باشد. استفاده از حرف ربط مشخص، ساخت متن را شفافتر و قابل فهمتر میسازد.
برای مثال، رابطه «علت» بین ارزش محدود بروشور و اطلاعات مربوط به هزینه (پاراگراف سوم در متن انگلیسی، پاراگراف ششم در متن آلمانی) در متن آلمانی بهواسطه افزودن کلمه (‘because’)den آشکارتر شده است.
هر دو متن با سؤال نیاز برای یک بروشور مربوط به کارخانه کار خود را ادامه میدهند.
برای شروع، سعی شده تا پاسخی برای آن با در نظر گرفتن آنچه رقبای ماتروک انجام میدهند و رسیدن به دو احتمال، ارائه گردد. این دو احتمال عبارتاند از: (الف) رقبای ماتروکه دارای بروشورهایی هستند و درنتیجه ماتروک نیز باید چنین کاری انجام دهد؛ و (ب) ماتروک نیاز ندارد تا از رقبایش تقلید کند. حروف ربط آلمانی بهکاررفته برای نشان دادن این ساخت یعنی:
)Eineseits on the one hand’, aber … andereseifs ‘but on the other hand’)
قابلفهمتر از آمیزهای از حروف ربط سببی Because و حرف ربط معکوس Butt است که در متن انگلیسی به کار رفته است. پس هر دو متن این سؤال را که رقبای ماتروک چکاری انجام میدهند، ول میکنند و انواع مشتری در بازار را در نظر میگیرند و همچنین به این موضوع میپردازند که آیا این بروشور هیچ ارزشی برای آنها خواهد داشت یا نه، این نقطه شروع در متن آلمانی بهواسطه کاربرد (‘finally’) Schliebliich و وقفه پاراگرافی اضافی، شدیدتر نشان دادهشده است.
هیچیک از این گفتهها بدان معنی نیست که متن آلمانی «بهتر» یا «بدتر» از همتای انگلیسیاش است. هر دو متن صرفاً خوانندگان متفاوتی را مخاطب خود دارند و در این کار برتری متنی متفاوتی را در بر دارند.
رسمی و غیررسمی متون در سرراستی بودن تاثیر دارد؟
اگر تا اینجا متن انگلیسی کمتر سرراستتر از متن آلمانی به نظر میرسد، این کار بدون دلیل نبوده است. متن انگلیسی به سطح بالایی از غیر رسمی بودن از طریق در نظر گرفتن زوایای گوناگون این مشکل به روشی راحت و عادی دست یافته است، یعنی مثل اینکه نویسنده فقط مسائل را آنگونه که برای او رخ میدهد، نوشته است.
برای مثال، استفاده از And yet در پاراگراف سوم، این برداشت را ایجاد میکند که نویسنده بلند بلند فکر میکند و یا شاید فقط در مسیر بحث، عقب و جلو میرود- و این همان کاری است که فرد در گپ زدن با دوستش انجام میدهد- نه اینکه یک مرحله را در بحث به اتمام برساند و بعد به مسئله بعدی برود، این همان موردی است که در متن آلمانی میبینیم: سبک هر دو متن، یعنی گپ زدن در انگلیسی و رسمی در زبان آلمای، برای بافتهای خاص آنها، مناسب به نظر میرسد.
تفاوتهای جالب دیگری بین این دو وجود دارند. ترجمهی المانی یک رابطهی داخلی دیگر را بین دو بخش از متن با استفاده از Zu diesem Zweck (‘for this purpose’ پاراگراف هفتم) بهجای استفاده از کلمات انگلیسی for them (پاراگراف چهارم) روشنتر میسازد. باوجوداین، تضادی را که در پاراگرافهای چهارم و پنجم در متن آلمانی وجود دارد، از دست میدهد:
‘There are others … for their we offer . . . ‘ / And finally there is a third class
of customer. … for them this brochure is unnecessary’
در حقیقت این جملهی آخری یعنی for them this brochure is unnecessary در متن آلمانی اصلاً نیامده است، ولی جملهی ‘What does onather brochure offer these people?’ جایگزین آن شده است. این نکته بهویژه جالب است چون حرف ربط در پاراگراف پایانی متن آلمانی یعنی Alledigns ، باعث میشود تا دو تفسیر متفاوت به شرح زیر در این متن ایجاد شود:
We hope that this publication serves its purpose.
(i) However (معکوس) we know the most effective path …
ii ) In any event :تصدیق) whether it does or not , implying it inay do) we know the most effective path …
حذف ‘for them this brochure is unnecessary’ مربوط به تفسیر و معنای دوم میشود. المانیها مشهورند که در رویکردشان به چیزها بسیار منطقی و نظاممند هستند.
تا حدودی به نظر میرسد که غیرمنطقی باشد ارزش این بروشور را بهطور کل برای همهی انواع مشتری نادیده گرفت و همزمان چنین گفت که بهترین راه برای اینکه مشتری بتواند به اطلاعات موردنیازش دست یابد، استفاده از فهرستی از شماره تلفنهای چاپشده در این بروشور است که باید نادیده گرفته شود.
پیوستگی و رابطه آن با میزان آزادی مترجم
اینکه آیا یک ترجمه با الگوهای پیوستگی و همپایگی متن مبدأ مطابقت میکند یا سعی میکند تا به الگوهای زبان مقصد نزدیک شود، بستگی به تحلیل نهایی منظور ترجمه و میزان آزادیای دارد که مترجم به قطعهبندی مجدد اطلاعات و/ یا تغییر دادن علائم روابط بین این قطعات برای خودش احساس میکند.
هر کاری مترجم تصمیم میگیرد انجام دهد، یعنی هر انتخابی دارای مزایا و معایب خودش خواهد بود. مترجم با پیروی از هنجارهای زبان مبدأ ممکن است حداقل تغییر در کل معنا (بقیه عوامل در نظر گرفته نشدهاند) را انجام دهد. از سوی دیگر، تحریفات قابل ملاحظهای از الگوهای تقطیع اطلاعات و نشاندهی روابط زبان مقصد ممکن است در نوعی از متن حاصل شود که به آسانی میتوان آن را یک ترجمه تشخیص داد، و دلیل آنهم «خارجی بودن» متن است.
به جز مسائل طبیعی بودن، صحیح بودن، و «منطق» متن، بعضی اوقات ملاحظات سبکی وجود دارند که ترجمهی حروفی ربط را بهویژه مشکل میسازند. برای مثال، میلیک (1970) چنین مطرح میکند که یکی از بارزترین ویژگیهای سبک جاناتان سویفت مربوط به نحوه کارگیری حروف ربط توسط او میشود.
نظر سویفت در رابطه با حروف ربط
حروف ربط محبوب سویفت، طبق گفتهی میلیک، but , and و for هستند. او ظاهراً از این مقولات «کاربرد شدید و غیر معمول» میکند.
افزون بر این، او آنها را به عنوان حروف ربط منطقی دقیق به کار نمیبرد بلکه فقط برای نشان دادن این نکته از آنها استفاده میکند که «یک جمله یا جملهی دیگری بدون ارجاع به ماهیت ارتباط متصل میشود»
بهعبارت دیگر، استفادهی سویفت از حروف ربط بسیار شبیه به کارکرد آنها در زبان عربی است.
در هر دو مورد، دو یا سه مقولهی «مورد پسند» با تکرار بسیار به نحوهی «غیردقیقی» به لحاظ معنایی به کار میروند. پس این سؤال پیش میآید که چگونه میتوان سویفت را به عربی ترجمه کرد، البته وقتی که ویژگی سبک او، ویژگی متداول نثر زبان عربی است.
