مثال های بخش سوم

1-3-

مثال 5 الف:

Vous vous in roduizez par I’etrotie  ouverture en vous frottant contre ses bords …(صریح=)

[از فرانسه: شما با ساییدن خود به دیوارها از مجرای تنگ (تنگنا) عبور می‌کنید.]

(غیر صریح=)Sie zwangen sich durch die schmale Offnung

[از آلمانی: شما به سختی از تنگنا عبور می‌کنید (نه «از طریق ساییدن به دیوار»)]

“durchzwangen” در زبان‌ آلمانی، شامل تصویری از ساییدن بر لبه است.

مثال 5 ب:

(از کلوس رولکر) گزارش یکی از آژانس‌های خبری فرانسه درباره‌ی انتخابات ریاست جمهوری این کشور:

Seulement huit department francais voterent en majorite pour poher.

[فقط در هشت استان فرانسه اکثریت به نفع پوهر رأی دادند.]

ترجمه‌ی تحت‌اللفظی [به آلمانی]:

Nur acht eller franztisischen Departements stimmten in ihrer Mehrheit far Poher.

ترجمه‌ی معادل به آلمانی]:

Nur acht der hundert franzosischen Departements stimmten in ihrer Mehrheit ftir Poher.

[از آلمانی: فقط اکثریت هشت استان از کل استان‌های فرانسوی به نفع پوهر رأی دادند.]

مثال 6:

(Ortega y Gasset: Miseria y Esplendor de la Traduccion) Entreveo que es usted una especie de Ultimo abencerraje, ultimo superviviente de una fauna desaparecida, puesto que es usted capaz, frente a otro hombre, de creer que es el otro y no usted quien tiene razon.

ترجمه از اسپانیایی: (ارتگام گاست: عجز و شکوه ترجمه) حدس می‌زنم که جنابعالی به گونه‌ای آخرین «ابن سراج» باشید، آخرین بازمانده از یک گونه‌ی منقرض شده زیرا جنابعالی این توانایی را دارید که در برابر دیگری بگویید حق با اوست و نه با شما.

ترجمه‌ی تحت‌اللفظی به آلمانی:

Eine Art latzter Abencerraje

(فاقد محتوا برای مخاطب آلمانی)

ترجمه‌ی محتوایی به آلمانی:

Eine Art Ausnahmefall

(فاقد مؤلفه‌های هنری: استعاره و تلمیح‌های ادبی).

ترجمه‌ی معادل نقشی به آلمانی:

Eine Art latzter Ritter ohne Furcht and Tadel

[آخرین نوع شوالیه بدون ترس و سرزنش]

(یکی از عناصر ساختار هنری مقاله اورتگا استفاده‌ی فراوان از اسامی و افعالی است که به صورت مستقیم یا کنایی به دریانوردی اشاره می‌کنند و این در حالی است که موضوع مقاله ربطی به دریانوردی ندارد. این بدان معناست که روی سخن یاکوب گریم را پیشتر شنیده است. به گفته‌ی گریم، ترجمه مانند کشتی‌‌ای است که خدمه‌ای برای سفر در دریاها دارد، اما با این که کالاها را به سلامت حمل می‌کند، بایستی در ساحل و آب و هوایی کاملاً متفاوت پهلو بگیرد. این استعاره واضح است زیرا تمامی تصاویری که اورتگا در مورد ترجمه ارائه کرده است، از سخنان شلایر ماخر، هومبولت و گوته درباره‌ی ترجمه استخراج شده‌اند. در نتیجه، اورتگا به احتمال زیاد از استعاره‌ی گریم نیز آگاه بوده است. به همین دلیل، مترجم از انتخاب مفاهیم دریانوردی، چنان‌چه به راحتی در زبان آلمانی قابل دسترس باشد، به عنوان معادل‌های تبدیل‌شده رضایت دارد، گو این‌که در متن اصلی چنین مفاهیمی وجود نداشته است، علتش را ‌می‌توان چنین یافت که مفاهیم مربوط به «دریانوردی» در زبان اسپانیایی به صورت ضمنی وجود دارند لیکن معادلی برای آن‌ها در زبان آلمانی وجود ندارد:ankommen = arribar به جای llegar این مثال نمونه‌ای است برای آن‌چه من «همانندی صورت هنری» می‌نامم.)

مثال 7:

Black is beautiful

سیاره زیباست.

شعار فوق‌ به زبان انگلیسی در تبلیغات فروشگاهی در آلمان به کار رفته است و نمی‌توان انتظار داشت. برای ترغیب خریداران آفریقای جنوبی به همان صورت در زبان انگلیسی به کار برده شود.

شیوه‌ی ترجمه: ترجمه‌ی تطبیقی ساز و کارهای روان‌شناختی استفاده از زبان متقاعدکننده باید با نیازهای جامعه‌ی زبانی جدید تطبیق داشته باشد.

 – Ortega y Gasset فیلسوف معروف اسپانیایی (1883-1955)

– abencerray ابن سراج اعضای متعلق به یک خاندان با نفوذ امپراطوری اندلس در قرن پانزدهم میلادی که با خاندان سجری (Cegri)‌ رقابتی سخت داشتند. (در زبان عامه: به افراد کله‌شق و یک دنده گفته می‌شود)