ساخت اطلاعاتی برخلاف ساخت مبتدایی (حداقل در زبان انگلیسی) با توالی، عناصر تحقق نمییابد، بلکه عمدتاً با تونیسیته (= نواختبری (tonicity)) نمود مییابد. در ساخت اطلاعاتی بینشان، تمرکز اطلاعاتی بر روی چیزی به غیر از مبتدا قرار میگیرد. آن بر روی کل خبر یا بخشی از آن قرار میگیرد. برای مثال در جملۀ John was appointed chairman تکیۀ صدا (tonic acceent) بهطورمعمول بر روی chairman خواهد افتاد:
// John was appointed Chairman //
این ساخت اطلاعاتی این پیام را میرساند که معنی این جمله به آنچه در مورد جان رخ داد و یا به آنچه جان منصوب شد، مربوط میشود.
گزینشهای دیگری هم برای متکلم وجود دارد و این بستگی به آن دارد که او در کجا احساس میکند که بار پیام قرارداد. برای مثال، تمرکز اطلاعاتی ممکن است بر روی جان قرار بگیرد و در این صورت، این پیام بهعنوان نوعی ازجمله چه کسی رئیس منصوب شد، درک شود و درنتیجه متضمن تعجب یا تقابل باشد:
// John was appointed Chairman //
ساخت اطلاعاتی نشاندار در زبان نوشتاری
در زبان نوشتاری، ساخت اطلاعاتی نشاندار اغلب توسط نحوۀ چاپ یا علائم سجاوندی نشان داده میشود. در مثال زیر که برگرفته از داستان chrooked house آگاتا کریستی است (61: 1989 / 1949)، از ایتالیک برای مشخص کردن عناصری که کمک اطلاعاتی بر روی آنها قرار میگیرد، استفاده شده است:
‘The farmily! Beasts! I hate theim all’
She looked at me, her mouth working. She looked sullen and frightened and angry.
‘They’ve been beastly to ine always – always: From the very first. Why shouldn’t I marry their precious father? What did it matter to them? They’d all got loads of money. He gave it to them. They wouldn’t have had the brains to make any for themselves!’
Slie went on:
‘Why shouldn’t a man marry again -. even if he is a bid old? And he wasn’t really old at all-not in himself. I was very forld of him. 1 wks found of him, She looked at me defiantly.
در اینجا عناصری که مورد تمرکز قرارگرفتهاند (یعنی ,he, them و was) ازلحاظ اینکه قبلاً ذکر نشده باشد، جدید نیستند، بلکه از این لحاظ جدید محسوب میشوند که بهنوعی تقابلی هستند.
مثالی برای درک بهتر
برای مثال، آخرین کلمه یعنی was در تقابل با آنچه متکلم فکر میکند که شنونده درباره احساساتش باور دارد، قرار دارد. در ترجمۀ فرانسوی این قطعه، ایتالیکها حذف شدهاند. همچنان چه قبلاً ذکر شد، زبان فرانسه معمولاً از تکیۀ واجی برای برجسته کردن یک عنصر جملهوارهای بهره نمیجوید، بلکه در عوض واژهها به کار گرفته میشوند تا آنچه معمولاً توسط آهنگ گفتار در زبان انگلیسی انتقال داده میشود، نشان داده شود. پس:
The English have changed
را میتوان بهصورت زیر ترجمه کرد:
Les Anglais, eux aussi, ont évolué
در اینجا مقولۀ واژگانی aux aussi (به معنای ‘as well’) جایگزین تکیه در برجستهسازی مقولـ قبلی یعنی Les Anglais شده است. مترجم فرانسوی بهجای استفاده ا ایتالیک در قطعۀ بالا، گرایش به تکرار جملۀ آخ دارد تا به تأکید مشابهی دست یابد:
… Dailleurs, il n’était pas vieux du tout! Ilya Vieux et vieux, Je l’aimani bien.
Comme me défiant des yeux, elle répéta:
تأکید در نسخۀ فرانسوی فقط از تکرار je laimais bien (که در متن اصلی هم وجود دارد) حاصل نمیشود، بلکه از این حقیقت نشأت میگیرد که این تکرار بهصورت elle repela در متن آمده است.
ادامه مطلب: ساخت اطلاعاتی نشاندار و خبر نشاندار
