خلاصه فصل هشتم

خلاصه مطالب

توجه این فصل بر اقسام مطالعات فرهنگی در مطالعات ترجمه متمرکز است. نظریه‌های زبانی ترجمه در حاشیه قرار داشته‌اند و بر خود ترجمه بیشتر توجه شده که هم به مثابه انتقال فرهنگی و هم به مثابه نقطة تلاقی با سایر رشته‌های رو به رشد در مطالعات فرهنگی تلقی شده است. نظریه‌هایی که در فصل حاضر بررسی شدند، عبارتند از:

بخش 8.1: ترجمه به مثابه بازنویسی متن که از نظریة نظام‌ها به وجود آمده و آندره لوفِوِر پیشگام آن بود، به مطالعة روابط قدرت و ایدئولوژی‌های موجود در سروری حاکم و نظریة ادبی و در نظام‌های ادبی می‌پردازد که با ترجمة ادبی مرتبط هستند.

بخش 8.2: ترجمه و جنسیت به همراه طرح ترجمة زن باور کانادایی که خانم شری سایمون شرح داده و چهره زنان مترجم را مشهود می‌سازد.

بخش 8.3: ترجمه و پسااستعمارگری همراه با نمونه‌هایی از کار اسپیواک، نیرانجانا و کرونین، «جابجا سازی» (dislocature) متون و مترجمانی را مقایسه می‌کند که در مستعمرات پیشین قدرت‌های اروپایی یا در زبان آنان موثر بوده‌اند.

نیرانجانا خصوصا بر روابط قدرت در ترجمة مترجمان استعمار زده تأکید می‌کند و از مطالعات ترجمه به دلیل گرایش به فلسفه و ایدئولوژی غربی، انتقاد می‌نماید. سرانجام، آدمخواری برزیلی که دو کمپوس ویه ئیرا مطرح ساخته‌اند، از استعارة بلعیدن استعمارگران به منظور نیرو بخشیدن به سنت بومی برزیلی استفاده می‌کند. فصل بعد به بررسی نقش خود مترجمان در فصل مشترک فرهنگی می‌پردازد.

منابع مطالعاتی بیشتر

به منظور آشنایی با مطالعات فرهنگی به آثار استوپ (1991) یا دورینگ (1999) مراجعه کنید. برای مطالعه و بررسی ترجمه به عنوان بازنویسی، به اثر لوفِوِر (1981، 1985، 1993) رجوع نمایید، و به جهت بررسی ترجمه به منزله اقدامی سیاسی آثار آلوارز و آفریکا- ویدال را ببیند. بحث مرتبط با موضوعات سروری در فصل 9 ارائه خواهد شد. برای آشنایی با موضوعات جنسیت، آثار باتلر (1990) و بویکما و اسملیک (1995) را بخوانید. در مورد جنسیت و ترجمه به اثر گودارد (1990) و برای اطلاع از اولین نشانه ورود موضوعات پررونق به محل تبادل نظر ترجمه، به اثر هاروی (2000/ 1998، ضمنا فصل 11) مراجعه کنید. علاوه بر ان، برای آگاهی از ترجمه و دورة پسااستعمارگری به آثار چیفیتز (1991)، بابا (1994) و رابینسون (1997)، و برای اطلاع از آدمخواری برزیلی به آثار دو کمپوس (1992) و ویه ئیرا (1997) مراجعه کنید.

نکات بحث و تحقیق:

1- لوفِوِر ترجمه را بالقوه تأثیرگذارترین (9: 1992) شکل بازنویسی می‌داند شما تا چه حد با او موافق هستید؟ این مسئله را با نمونه‌هایی که از دیگر اقسام بازنویسی (مانند اقتباس فیلم، جُنگ‌سازی، تاریخ نگاری، و غیره) برگرفته شده‌اند. مقایسه کنید.

2- لوفِوِر سه عامل (کارشناسان، سروری، و نظریه ادبی) را که نظام ادبی را اداره می‌کنند شناسایی می‌کند. بررسی کنید که هر کدام از این عوامل چه نقشی در فرهنگ خود شما ایفا می‌کنند و کدام یک به نظر می رسد از بقیه مهمتر است. آیا عوامل دیگری وجود دارد که به عوامل قبل بیفزایید؟

3- آیا کمال مطلوب این است که آثار زنان نویسنده را فقط زنان ترجمه کنند؟ دربارة مردان نویسنده چه نظری دارید؟ ترجمه‌های منتشر شده و مقدمه‌های آن‌ها را مطالعه کنید تا متوجه شوید که چگونه می‌توان دربارة این مسئله بحث کرد.

4- از ترجمه‌هایی که در زمان‌ها و مکان‌های مختلف انجام شده‌اند نمونه‌هایی را انتخاب کنید که نشانگر گرایش جنسیتی باشند. گرایش مذکور چگونه آشکار می‌شود؟ ایا برای این نمونه‌ها الگویی وجود دارد؟ مترجم چگونه می‌تواند به گونة متفاوتی عمل کرده باشد؟

5- تا چه حد احساس می‌کنید خانم باربارا گودارد در «نادیده گرفتن دخل و تصرف خود در متن» برای مقاصد زن باورانه محق است، یا رویکرد «مداخله جویانه» نیرانجانا موجه می‌باشد؟

6- در زبان و کشور خود شما چه کار تحقیقی در مورد دورة پسا استعمارگری و ترجمه صورت گرفته است؟ آیا نتایج به دست امده با نتایجی که در این فصل شرح داده شوند، همخوانی دارند؟

7- تا چه حد با این عقیدة نیرانجانا موافق هستید که مطالعات ترجمه تحت سلطه و تأثیر نظریه‌های غربی قرار دارد؟ اگر این مسئله واقعیت دارد. چگونه می‌توان وضعیت موجود را تغییر داد؟

8- «هم‌زیستی به طور ضمنی بر ترجمة فرهنگ و زبان (سیاسی، دینی، احساسی) یک ملت به زبان و فرهنگ دیگری دلالت دارد که حضور بیگانگان آن را تقویت می‌کند. جایگزین ترجمه همانا خاموشی برخاسته از ترس است» (کرونین، 2000: 1996) . این اظهارات تا چه حد در مورد سیاست‌های زبانی کشورتان مصداق دارند؟ با چه نمونه ترجمه‌هایی برخورد کرده‌اید که متضمن تفاوت قدرت میان دو زبان و دو فرهنگ بوده‌اند؟