عشق به زبان فارسی
دلیل اول عشق امامی به زبان فارسی است. در امامی، این عشق، خود را در دقت وسواسگونه او در انتخاب معادل نشان میدهد. دقت، متاعی که سرمایه کار لغتنامه نویس است. امامی، در یکی از معدود مقالاتی که قدر حییم، این خادم بزرگ زبان و فرهنگ فارسی را، میشناساند، دقت و خدمت او را بهروشنی میستاید. شیفتگی او نسبت به حییم زمانی به اوج میرسد که به سفارش فرهنگ معاصر ویراستی جدید از فرهنگ حییم آماده میکند.
شباهتهای حییم و امامی
امامی بین خود و حییم شباهتهای بسیاری میدید. هر دو عاشق کلمات بودند. هر دو ذهنی پژوهشگرانه داشتند. هر دو بسیار دقیق بودند. البته کار امامی آسانتر از حییم بود چون فرهنگ حییم فرهنگی پیشگام است و در فرهنگنویسی «فضل تقدم» صرفاً تعارفی خشکوخالی نیست. فرهنگ پیشگام راه ناهموار و پرسنگلاخ میان دو زبان را به راهی هموار بدل میسازد و فرهنگهای بعدی خواهناخواه از خدمات فرهنگ پیشگام بهره میبرند.
ضرورت تاریخی برای حییم و دقت برای کریم امامی
شاید در روزگار حییم نوشتن فرهنگی دوزبانه جامع و کارآمد، ضرورتی تاریخی بهحساب میآمد اما در روزگار امامی چنین ضرورتی وجود نداشت چون چندین فرهنگ فارسی- انگلیسی در بازار وجود داشت، ازجمله فرهنگ حییم. انگیزه امامی از نوشتن چنین لغتنامهای این بود که برای واژگان انگلیسی معادلهای دقیق و امروزی و طبیعی پیدا کند. تجربیات او در حوزه ویراستاری، پژوهش و ترجمه به انگلیسی و فارسی سرمایه خوبی برای این کار فراهم میکرد. بااینحال، پروژه فرهنگ او پروژه بزرگ و جاه طلبانهای نبود. پروژهای یکنفره بود که قرار بود مهمترین ویژگی آن دقت آن باشد. پروژه بزرگتر دقت او را کم میکرد و اگر میخواست به خدمت ناشری دربیاید و زیر نظر ناشر و با شرایط او کار کند، ممکن بود به سرعتی ناخواسته مجبور شود. میخواست با سرعت خودش و دقت خودش و شرایط خودش کار کند.
