ضرورت گفتمان بین الادیان در شکل‌گیری نهضت ترجمه منابع کاملاً موثقی روایت کرده‌اند که خلیفه المهدی (متوفی 785)، فرزند و جانشین المنصور، ترجمه طوبیقای ارسطو به عربی را سفارش داده است. این ترجمه بر اساس یک نسخه سریانی و پس از مطابقت با نسخه یونانی، توسط تیموتی اول اسقف نسطوری ([در بعضی متون جاثلیق طیماثاوس … ادامه خواندن فصل سوم – گفتمان اجتماعی دینی و نهضت ترجمه