مرکز خدمات تهران ترجمه
 

9 اشتباه کوچک تاریخی ترجمه که مشکلات بزرگی ایجاد کرد


9 اشتباه کوچک تاریخی ترجمه که مشکلات بزرگی ایجاد کرد

این که بدانیم چگونه به دو زبان صحبت کنیم هرگز به معنای دانستن چگونه ترجمه کردن نیست. ترجمه مهارت ویژه ای است که افراد حرفه ای برای بدست آوردن آن مهارت سخت تلاش میکنند. در کتاب «یافته هایی در ترجمه» یا Found in translation  که عنوان دوم آن «چگونه زبان زندگی ما را شکل میدهد و جهان را تغییر میدهد» یا How Language shape Our lives and shapes and transform the world می باشد ناتالی کلی (Nataly Kelly) و جاست زاشا (Jost zetzsche) جستجویی جهانی درباره ی ترجمه انجام داده اند که پر از داستانهای جذاب در مورد همه چیز است. از داوطلبانی مترجم که اس ام اس های زلزله زدگان هاییتی را ترجمه میکردند تا چالشهایی که ترجمه در بازی های المپیک و جام جهانی به وجود آورد و همچنین دوستی های شخصی افراد مشهوری چون یائو مینگ وماری متلین با مترجمانشان در این کتاب آمده است. اهمیت ترجمه خوب و ترجمه عالی زمانی کاملآ آشکار میشود که اشتباهاتی رخ میدهد. در اینجا 9 نمونه از مواردی را که پرمخاطره بودن ترجمه را نشان میدهد و  در این کتاب آورده شده است خواهید خواند. نمونه های زیر بعضی مربوط به مواردی است که در ترجمه فوری اتفاق می افتد

1-کلمه هفتاد و یک میلیون دلاری

در سال 1980 ویلی رامیرز که 18 سال بیشتر نداشت به علت اغماء در بیمارستانی در فلوریدا بستری شد. دوستان و خانواده اش تلاش کردند تا وضعیت او را برای پزشکان و پیراپزشکانی که مشغول درمان او بودند توصیف کنند. اما آنها فقط به زبان اسپانیایی مسلط بودند. سخنان آنان توسط یکی از کارکنان دو زبانه همان بیمارستان ترجمه شد. او کلمه ی intoxicado  را به معنی مست ترجمه کرد. یک مترجم حرفه ای میداند که کلمه ی intoxicado  معادل کلمه ی مسموم است و این ترجمه مناسب تر و نزدیکتر است و معنی مسمومیت دارویی (overdose با مواد مخدر یا سایر داروها) و یا مسمومیت با الکل را نمیدهد. منظور خانواده ی رامیرز این بود که او دچار مسمومیت غذایی شده است. البته بیماری اصلی ویلی رامیرز جوان در واقع خونریزی داخل مغزی بود، اما درمانی که پزشکان برای او در نظر گرفتند اقداماتی مربوط به درمان مصرف بیش از حد مواد مخدر بود. این اشتباه در تشخیص باعث شد که در درمان تاخیر ایجاد شود و رامیرز دچار کوادری پلژی یا فلج کامل اعضا شد. او به خاطر این قصور پزشکی 71 میلیون دلار خسارت دریافت کرد

2-شهوات شما برای آینده

زمانی که کارتر در دوره ی ریاست جمهوریش در سال 1997 به لهستان سفر کرد، وزارت خارجه یک مترجم روسی را استخدام کرده بود که زبان لهستانی نیز میدانست. اما این مترجم به ترجمه ی حرفه ای زبان لهستانی مسلط نبود. سخنان کارتر به واسطه ی مترجم اینگونه به زبان لهستانی ترجمه شد و به گوش دیگران رسید: جمله ی «زمانی که من ایالات متحده را تحریم کردم» به جای زمانی که «من ایالات متحده را ترک کردم» و همچنین جمله ی «شهوات شما برای آینده» به جای جمله ی «خواسته های شما برای آینده»  ترجمه شد. این اشتباه باعث شد که رسانه های هر دو کشور از آن بسیار سود جستند.

3- ما شما را دفن میکنیم

در اوج جنگ سرد، نخست وزیر شوروی، «نیکیتا خروشچف» در یک سخنرانی عبارتی را ادا کرد که از زبان روسی اینگونه ترجمه شد: «شما را دفن میکنیم»... این عبارت به عنوان تهدیدی دلسرد کننده برای آمریکا به حساب آمد که به معنی دفن آمریکا به کمک حمله ی هسته ای تلقی شد و موجب تشدید تنش بین ایالات متحده و روسیه گردید. ولی این ترجمه تا حدودی تحت اللفظی انجام شده بود. حسی که در عبارت روسی نهفته بود بیشتر به این جمله نزدیک بود که «ما برای دیدن خاکسپاری شما زنده خواهیم ماند» یا به عبارت دیگر «ما بیشتر از شما باقی می مانیم» که البته هنوز کاملا دوستانه نبود اما حداقل یک تهدید هم به حساب نمی آمد.

4- هیچ کاری انجام ندهید

در سال 2009 بانک HSBC بایستی یک کمپین بهبود وضعیت تجاری (rebranding) که 10میلیون دلار می ارزید را راه اندازی میکرد تا عبارت جدیدی را به عنوان شعار تبلیغاتی اش در بین اذهان عمومی جا بیندازد که آن کلمه ی «Assume Nothing» بود این کلمه که به صورت یک اصطلاح در انگلیسی کاربرد دارد و معنی اش این است که «انتظار نداشته باش کارها به روال مشخصی پیش برود» به اشتباه به عنوان «هیچ کاری انجام ندهید» ترجمه شد و در کشورهای مختلف به این معنا شناخته شده بود در نتیجه این بانک با وجود هزینه ی بالایی که صرف کرده بود نتوانست به موفقیت برسد.

5-آشفتگی بازار

یک فشار استرس زا در بازار بورس جهانی باعث شد که ارزش دلار آمریکا فقط به خاطر یک ترجمه ی ضعیف به انگلیسی به شدت سقوط کند. این ترجمه به وسیله ی  Guna Xiangdong که از اعضا سرویس خبری چینی بود انجام شده بود و در سراسر اینترنت مورد توجه قرار گرفت. مقاله اصلی در واقع یک بررسی اجمالی و غیر جدی از برخی گزارشهای مالی بود اما ترجمه انگلیسی بسیار معتبرتر و سفت و سخت تر به نظر میرسید.

 

 

6- بر سر موسی چه آمد

سنت جروم حامی قدیس مترجمان، زبان عبری را مورد مطالعه قرار میداد تا بتواند عهد عتیق(تورات) را از زبان  اصلی آن به زبان لاتین ترجمه کند. نه مثل قبل که دیگران  از نسخه ی یونانی قرن سوم آن برای ترجمه استفاده کرده بودند. نسخه ی لاتین حاصل بعدها پایه ای برای صدها ترجمه ی بعدی شد.  در ترجمه ی این نسخه یک اشتباه مشهور اتفاق افتاده است. در نسخه اصلی آمده است که هنگامی که موسی از کوه سینا پایین می آید سر او «درخشنده» است و یا به زبان عبری karan است. اما زبان عبری بدون حرف صدادار نوشته شده است وسنت جروم Karan  را به شکل keren  خوانده بود که معنی آن «شاخدار» است. (یعنی سر موسی شاخدار است.) این اشتباه در ترجمه باعث شد که قرنها نقاشی ها و مجسمه هایی خلق شوند که موسی را با شاخ نشان میدهند و همچنین این کلیشه ی آزاردهنده در مورد یهودیان ساخته شود که یهودیان شاخ دارند

تصاویر را می توانید در اینجا ببینید ترجمه کتاب

برایش شکلات بخرید(برای مردتان شکلات بخرید)

در دهه ی 1950 زمانی که شرکتهای شکلات سازی شروع کردند که مردم ژاپنی را برای برگزاری جشن روز والنتاین تشویق کنند یک ترجمه ی اشتباه از یک شرکت، این تصور را در مردم ایجاد نمود که رسم است که زنان در روزهای تعطیل به مردان شکلات هدیه بدهند. آنها این کار را انجام دادند و در چهاردهم فوریه زنان ژاپنی بارانی از شکلاتت و ترافل بر سر مردانشان ریختند. در عوض در چهاردهم ماه مارس مردان برای جبران این لطف زنانشان همین کار را تکرار کردند. این اتفاق به نفع شرکتهای شکلات سازی تمام شد.

8- تو باید شنگ لانگ را شکست بدهی

در بازی ویدئویی ژاپنی به نام جنگنده خیابانی دو، یکی از شخصیتها می گوید «اگر نتوانی بر اژدها غلبه کنی نمیتوانی برنده شوی»! هنگامی که این جمله از  زبان انگلیسی به زبان ژاپنی ترجمه شد حروفی که معنی «ظاهر شدن اژدها» میداد به عنوان کلمه ی «شنگ لانگ» ترجمه و تفسیر شد. در واقع همان حروف که در ژاپنی به شکل متفاوتی خوانده میشد باعث شد که مترجم که بر روی یک لیست از عبارات و اصطلاحات کار میکرد و به کمک آن میخواست به ترجمه صحیح دست پیدا کند بدون اینکه با محتوای واقعی موضوع ترجمه آشنا باشد دچار این اشتباه بشود. این اشتباه در ترجمه باعث معرفی یک شخصیت جدید به بازی شد که اصلا وجود خارجی نداشت. کسانی که درگیر این بازی میشدند از تلاش برای کشف کردن این شخصیت بخصوص یعنی «شنگ لانگ» و این که چگونه باید او رار شکست بدهند کلافه میشدند. در سال 1992 اتفاق دیگری افتاد. یک مجله ی ماهانه ی بازیهای ویدئویی به نام Electronic Gaming Monthly یا EMG به عنوان دروغ آوریل دست به یک شوخی زد و یک دستورالعمل استادانه که اجرای آن دشوار بود برای چگونگی پیدا کردن «شنگ لانگ» و شکست دادن او منتشر کرد. تا ماه دسامبر معلوم نشد که این یک شوخی بوده است و افراد زیادی بر روی استفاده از این دستورالعمل وقت گذاشتند و در واقع زمان خود را هدر دادند.

9-مشکل در یک قرارداد مهم

در سال 1840، دولت بریتانیا معامله ای با سران مائوری در نیوزیلند انجام داد. مائوری درخواست حفاظت روستاهایش را در مقابل محکومین غارتگر، ملوانان و بازرگانان داشت، و بریتانیا خواهان گسترش مناطق استعماری خود بود. قراردادWaitangi  بسته شد و هر دو طرف آن را امضا کردند. اما اسناد مختلفی بود که امضا شده بود.در  نسخه زبان انگلیسی قرارداد، مائوری  تمام حقوق و اختیارات را بدون هیچ شرطی به اعلیحضرت، ملکه انگلستان واگذار کرده بود. در ترجمه مائوری،که به وسیله یکی از اعضای هیئت اعزامی بریتانیایی نوشته شده بود  آنها حق اقتدار و حاکمیت را از دست نمی دادند اما حقوق دولتی را از دست میدادند. آنها فکر می کردند که یک سیستم مشروع شده اند. اما  حق قانونگذاری و حکومت بر خودشان را حفظ کرده اند. اما به نتیجه ی مطلوب نرسید و نسلهای بعد هنوز در حال بررسی معنی این قرارداد هستند.

می توانیدمنبع اصلی را در لینک زیر ببینید

 Little Translation Mistakes That Caused Big Problems

با ما مکاتبه کنید 

dozabanebooks@gmail.com

 
 

 

نوشته شده در تاریخ 1394/2/3