مرکز خدمات تهران ترجمه
 

چرا رابطه ی ادبیات و ترجمه تا این حد مهم است؟


 

 

چرا رابطه ی ادبیات و ترجمه تا این حد مهم است؟

اکثر دوستانی که این مطلب را می‌خوانند به اهمیت بسیار زیاد رابطه ی ادبیات و ترجمه آگاه هستند. یک ترجمه‌ ی خوب درباره‌ ی فرهنگ های دیگر به ما می آموزد، ما را با سبک نگارش نویسندگانی از سرزمینهای دیگر آشنا می‌کند، یاد میگیریم که چه چیزهایی برای آنها الهام بخش است، چه احساسات و چه سیاست‌هایی آنها را بر می انگیزد، اقوام دیگر چه میخورند و یا چه می‌ پوشند و علاقمندی‌های آنها چیست؟‌

اگر کمی دقیق تر به این موضوع بپردازیم به اهمیت زبان انگلیسی و ترجمه ی ادبیات جهان به این زبان پی می بریم. ترجمه‌ی متون ادبیات جهان به زبان انگلیسی یک راه فوری است برای اینکه بتوان یک شاهکار ترجمه نشده را به تعداد بسیار بسیار زیادی از مخاطبان معرفی کرد. مخاطبی که یک اثر را به زبان انگلیسی میخواند ممکن است آنقدر شگفت زده شود که با خود بگوید: خدای من سایر هموطنانم نیز باید این مطلب را بخوانند. و سپس این خواسته را تا حدی ادامه بدهد که اثر مورد نظر را به صورت یک ترجمه ی عالی به محیط ادبیات کشور خودش بکشاند در این حال کتاب مورد نظر برای مخاطبان بیشتری قابل دسترس خواهد بود. در اینجا مخاطب هم به خوانند‌ه ی عام و هم به ناشران اطلاق میشود

نویسنده ی این مطلب به عنوان شاهد مثال از مورد زیر کمک گرفته است

نامه ای از انتشارات Hohe به دست او رسید که در واقع یک مرکز انتشارات کتاب مربوط به اتیوپی بود در این نامه اطلاعاتی درباره‌ی کتاب High Tide  اثر نویسنده‌ی اهل لتونی(Latvia) Inga Abele  خواسته شده بود. آنها ترجمه انگلیسی اثر را خوانده بودند و از کتاب لذت برده بودند و حال علاقمند بودند که اجازه ی انتشار نسخه ی اتیوپیایی آن را داشته باشند. چند روز بعد هم از ناشر لتونی نامه ای دریافت شد که نشان می داد که انتشارات Hohe مایل است که کتاب را از روی نسخه ی انگلیسی آن ترجمه کند

در این مثال دو نتیجه بدست آمد که درک بهتری از ارتباط دنیای ادبیات و ترجمه بدست میدهد. نه تنها ناشر لتونی درخواست خرید نسخه‌ی انگلیسی کتاب را دارد بلکه ناشران خارجی دیگر را نیز به ترجمه ی این کتاب به زبانهای دیگر علاقمند کرده است.

 چند عدد مترجم لتونی به امهری (زبان مردم اتیوپی) در آن کشور وجود داشت؟ شاید فقط بتوان یک مورد پیدا کرد! اما چند مترجم انگلیسی به امهری در آن کشور یافت می‌شد؟ مسلما بیشتراز یکی... بدین معنا که مترجمانی که بتوانند زبان انگلیسی را به زبان مادری خود ترجمه  کنند بسیار بیشتر از مترجمانی هستند که بتوانند یک زبان کوچکتر را به زبان مادری خود ترجمه کنند

ما زمانی به دنبال نمونه های فرانسوی، آلمانی یا اسپانیایی یک کتاب از ناشران خارجی هستیم که نمونه ی انگلیسی آن یافت نشود. کاری که زبان انگلیسی انجام میدهد درست مانند کار یک ساعت شنی است که برای ابد مشغول به کار است. به طوری که ابتدا باعث می‌شود قرائت ترجمه‌ی انگلیسی برای گروهی  کوچک از خوانندگان زبان‌های کوچکتر میسر شود که در ادامه باعث گسترش در گروه جدیدی از خوانندگان می‌شود که به همین ترتیب ادامه پیدا می‌کند. دانه های شن درساعت شنی استعاره ای است برای خوانندگان که میتوانند بسیار متنوع باشند و مقصدهای متفاوتی داشته باشند( به پخش شدن دانه های شن فکر کنید) در ضمن هیچگاه نقطه ی پایانی برای این حرکت وجود ندارد. درواقع طول عمر یک اثر که ترجمه می‌شود مثل دانه های شن موجود در ساعت شنی که از هم جدا هستند در یک چرخه‌ی بی پایان به جلو حرکت می‌کند.

اهمیت و مزایای ترجمه برای ادبیات جهان بی شمار است. شاید برای Inga Ābele معنی اش این باشد که کتابش همچنان مخاطب خواهد داشت و یک روز به وسیله ی مخاطبان دیگری که هنوز با اثرش آشنا نیستند خوانده خواهد شد. حتی مخاطبانی که امروز در دسترس نیستند. دسترسی به مخاطبان متنوع کاملا راندوم است. یک مثال برای این راندوم بودن همان مثال اتیوپی است. چنین اتفاقی بدون ترجمه ادبی امکان پذیر نیست مگر آنکه یک ناشر عالی کتاب را به خوانندگانی در سراسر جهان هدیه کند.

ترجمه ادبیات نه فقط درها را برای خوانندگان زبان مربوط باز میکنند، بلکه راهی را بنیان میگذارد تا درهای دیگری به سوی دنیایی از زبانهای دیگر باز شود و این اتفاق به طور هرمی گسترش می‌یابد

این متن از نوشته ای مربوط به وبلاگ Kaija Straumanis  در دانشگاه روچستر اقتباس شده است:

متن انگلیسی ترجمه نشده را میتوانید از طریق URL  زیر بدست آورید

http://www.rochester.edu/College/translation/threepercent/index.php?id=8872

Why Literature in Translation is SUPER SUPER IMPORTANT

نوشته شده در تاریخ 1394/1/21